Arzuyu millîleştirmek: 1909-1928 arasında yazılmış romanlarda kadın kimliği

Bu çalışmada millî kimlik edinmede arzunun belirleyici rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Kadın karakter kurgusunda kırılma yaratan Raik'in Annesi (1909), Seviyye Talip (1910), Handan (1912), Yeni Turan (1912), Aydemir (1918), Gönül Hanım (1920), Gün Batarken (1920), Kiralık Konak (1920), Çalıkuşu (1921), Kan ve İman (1922), Ateşten Gömlek (1922), Sözde Kızlar (1923), Vurun Kahpeye (1923), Mahşer (1924), Sodom ve Gomore (1928), Meliha Nuri Hanım (1928) karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmada 1908'den Cumhuriyet dönemine kadar modernleşmeden, toprak bütünlüğünün hayati önem taşıdığı savaş yıllarına kadarki süreçte ideal kadın temsilinin üretiminde bedensellik ve arzunun rolüne değinilmiştir. Toplumsal düzlemin sunduğu tarihsel gerçeklikte cinsiyetsizleşerek kamusal hayata dahil edilen kadın kimliğine karşılık kurmacanın sunduğu dünyada ideal kadın karakterlerin alternatif kimlik önermelerine temas etmek hedeflenmektedir. Arzu, verili kimlik kodlarını yıkıp alternatif kimlik kurmada özgürleştirici bir role sahiptir. Bu tezde "millî edebiyatta kadın" meselesini işleyen çalışmalarda kadınlığı kamusal alanda meslek grupları içinde kodlayan, militarizm ve milliyetçilikle cinsiyetsizleşmiş bir alana hapsolmuş, sadece milliyetçi ülküye hizmet eden bir kimlik kurgusu içinde işleyen anlayışı yıkacak farklı verileri değerlendirmek amaçlanmıştır. Milliyetçi söylem tarafından kutsallık atfedilen Türk-Müslüman kadın kimliğinin bedenselliğine yapılan vurgu, kadının karşı cins tarafından arzulanması yoluyla ideolojinin taşıyıcısı olması, aşk-dava ikili karşıtlığında arzunun belirleyiciliği, kadın cinselliğinin denetlenmesinde hastalık metaforu, kadının arzu nesnesi ve arzulayan özne konumu, milliyetçi söylemi sahiplenen kadın kahramanların öteki kimliklere bakışı ele alınan konulardandır. Anahtar Kelimeler: Arzu, Bedensellik, İdeal Kadın Kimliği, Milliyetçi Söylem.