Ascochyta rabiei izolatalarının mating tip DNA analizleri

Öz Ascochyta rabiei İZOLATLARININ MATING TİP DNA ANALİZLERİ KÜLEKÇİ, Şule Yüksek Lisans Tezi, Biyoloji Bölümü Tez Yönetici : Yrd. Doç. Dr. Canan Can Ocak 2005, 61 sayfa Ascochyta rabiei (Pass) Labr. (teleomorf: Didymella rabiei (Kovacheski) v. Arx (=Mycosphaerella rabiei Kovacheski,) heterotallik ve Lokuloascomycete bir fungus olup bipolar mating sisteme sahiptir. Bu patojen nohutta (Cicer areitinum L.) Ascochyta yanıklığı veya antraknoz hastalığına neden olmakta, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de geniş alanda etkili olmaktadır (Akem, 1999; Güllü vd., 2002). Arazi koşullarında belirlenemeyen mating sistemleri laboratuar koşullarında belirlenebilmekte ve bu sistem fungusun yeni varyasyonlarının ortaya çıkmasında en önemli faktör olarak rapor edilmektedir (Wilson ve Kaiser, 1995) Bu çalışmada 2001-2003 yıllan arasında tarafımızdan Gaziantep il ve ilçeleriyle, Güneydoğu Anadolu Bölgesine ait bazı illerde toplanan izolatlardan klasik ve modern yöntemler kullanılarak mating tip analizi yapılmıştır. Farklı nohut tarlalarından toplanan yaklaşık 120 A. rabiei izolatı morfolojik ve populasyon çalışmalarında kullanılmıştır. Klasik yöntem kullanılarak yapılan mating tip analizlerinde mantarın seksüel gelişimine sebep olan askokarplara mikroskobik çalışmalarda rastlayamazken; moleküler çalışmalar sonucu bazı bölgelerde, bütün ülkelerde geçerli olan, her iki eşey tipinide kapsayan, ayrıntılı 1 : 1 mating tip oranına rastlanmıştır. Bölgemizden ilk kez rapor edilen bu çalışma, nohudun en önemli patojeni olan A. rabiei nin populasyon analizleri hakkında ileride yapılacak olan çalışmalara temel teşkil etmesi açısından önemlidir. Anahtar kelimeler: Cicer arietinum L., Ascochyta rabiei, mating tip