Aslı Der'in çocuk ve gençlik romanlarında çatışma ve çatışma çözme süreçleri üzerine bir inceleme

Yaşamın kendisi çatışma üzerine kuruludur. Bu nedenle erken yaşlardan itibaren çocuğun çatışmaları anlama ve bunları çözme konusunda bilinç edinmesi gerekmektedir. Örgün (formal) ya da yaygın (informal) eğitim ortamlarındaki çeşitli çalışmalar (yaratıcı drama, oyunla terapi, bibliyoterapi, video içerikleri…) dışında çocuk edebiyatı yapıtları çocuğun çatışma çözme becerisini destekleyecek araç gereçlerdendir. Bu yönüyle çalışmamızda Aslı Der'in çocuk romanlarındaki çatışma ve çatışma süreçleri incelenmiştir. Nitel araştırma deseninde yapılandırılan bu çalışmada verilerin toplanması için doküman incelemesine, verilerin çözümlenmesi için içerik analizine başvurulmuştur. Araştırmanın inceleme nesnelerini Aslı Der'in çocuk ve gençler için yazdığı 8 roman oluşturmaktadır. Söz konusu romanlar çatışma, çatışma türleri ve çatışma süreçleri bakımından incelenmiş, ulaşılan bulgular tablolar halinde sunulmuştur. Elde edilen bulgulara göre çözümlenen romanlarda çatışma türlerinden kişi-kişi çatışması en fazla sıklığa sahipken, kişi-doğa çatışması en az sıklığa sahiptir. Ayrıca romanlarda teknoloji-doğa çatışmasıyla karşılaşılmamıştır. Çatışmayı ortaya çıkaran ana nedenler olarak duygular ön plana çıkarken, tutum ise en az sıklığa sahip olmuştur. Çatışma çözümünde karakterlerin çoğunlukla etkin olduğu tespit edilmiştir. Çatışmalar sonuç açısından çoğunlukla dönüştürücü bir güce sahipken, kayıpla neticelenen sonuçlar en az sıklığa sahiptir. Sonuç olarak Aslı Der'in çocuk ve gençlere seslenen romanlarındaki çatışma biçimleri ve çözümleri, bunları ortaya çıkardığı sonuçların çocuk okurun psikolojik, sosyal, bilişsel ve ahlaksal gelişimlerini destekleyecek bir niteliğe sahip olduğu söylenebilir.