Türk Boğazlar Sistemi?nde petrol taşımacılığından kaynaklanan risklerin değerlendirmesi

Tarihin eski çağlarından beri tüm devletlerin gözdesi olan, özellikleri itibari ile ekolojik ve ekonomik bir koridor görevini üstlenmiş olan Türk Boğazları ve Marmara Denizi, kendine has özellikleri ile Türkiye'nin stratejik ve siyasal önemini de arttırmaktadır. Son yıllarda artan deniz trafiği ve petrol taşımacılığı ile birlikte Boğazlar Bölgesi'ndeki riskler de artmış, İstanbul Boğazı kuzey girişinde; gerekse Çanakkale Boğazı kuzey girişinde (Şarköy önleri) biriken gemilerin ve özellikle tankerlerin oluşturduğu risk kabul edilebilirlik sınırlarını aşmıştır. Deniz ticareti için yoğun bir şekilde kullanılan Türk Boğazları'nda riskin sıfırlanması mümkün değildir. Önemli olan, hukuki düzenlemeler ve alınan özel önlemler ile bu riskin yönetilmesinin sağlanmasıdır. Boğazlar'da geçmiş yıllarda meydana gelen kazalar ve bu kazaların ekolojik açıdan belirlenebilmiş zararları gözönüne alındığında, petrol dökülmelerinden kaynaklanacak olumsuz etkilerin minimize edilebilmesi ya da ortadan kaldırılabilmesinin, Marmara Denizi ve diğer denizlerdeki canlı çeşitliliğinin korunması açısından önemi büyüktür. Biyolojik çeşitliliğin bilinmesi, yapılacak bilimsel çalışmalar ve izlemeler ile mevcut durumdaki değişikliklerin görülmesi önlemlerin alınması ve Boğazlar'ın özel durumunun dünyaya anlatılması açısından önemli destek sağlayacaktır. Çevresel kirliliğin her geçen gün artması ve sadece meydana geldiği alanı değil taşınımlarla bütün ülkeleri, biyolojik döngü ile de tüm canlıları etkilemesi nedeni ile ülkeler tarafından, ortak anlaşmalar yapılarak çevresel etkilerin kontrol altına alınmasına çalışılmaktadır. Havada, karada yarattığı olumsuz etkilerin yanısıra deniz ortamında neden olduğu kalıcı etkiler nedeni ile tanker kazalarından kaynaklanan petrol kirliliği ve petrol saçılmalarının hassasiyetle üstünde durulmaktadır. Bu çalışmada, Türk Boğazları'nın tarihteki durumu, stratejik, ekolojik ve ekonomik önemi, Türk Boğazlar Sistemi'nin ve Karadeniz'in özellikleri, meydana gelen tanker kazaları ve etkileri, konu ile ilgili ulusal ve uluslararası mevzuat, risk değerlendirmesi ve örnek çalışma ile Türkiye tarafından yapılan çalışmalar ve son gelişmeler hakkında bilgi verilmektedir.