Onkoloji merkezinde kanser tedavisi gören hastaların yaşam kalitesinin değerlendirilmesi

Giriş: Kanser, dünya genelinde morbidite ve mortalite oranları açısından önde gelen bir sağlık problemidir. Günümüzde tıbbi araştırmalardaki ilerlemeler, erken teşhis ve tedavideki gelişmeler nedeniyle kanser hastalarının yaşam sürecinin uzaması ve iyileşme oranının artması ile birlikte yaşam kalitesi önem kazanmıştır. Çünkü Kanser, hastalık tanısı konulduğu andan itibaren hastaların yaşam kalitesini etkileyen kronik bir hastalıktır. Amaç: Bu çalışmanın amacı, Necef'te bulunan bir Onkoloji Merkezinde tedavi gören kanser hastalarının yaşam kalitelerini değerlendirmektir. Materyal-Method: Çalışma Mart-Haziran 2022 tarihleri arasında Irak'ın Necef kentinde bulunan Necef Onkoloji Merkezinde örneklem kriterlerini karşılayan 195 kanser hastası ile yapılmıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel bir çalışmadır. Veriler hasta sosyodemografik özellikler formu ve Avrupa Kanser Araştırma ve Tedavi Kurumu yaşam kalitesi anketi (EORTC QLQ-C30) ile toplanmıştır. Araştırma verisi SPSS 25.0 paket programına işlenerek analiz edilmiş olup, tanımlayıcı istatistiksel metotlar (sayı, yüzde, min-maks değerleri, ortalama ve standart sapma), Normal dağılıma sahip verilerde niceliksel verilerin karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t Test, ikiden fazla grup karşılaştırmalarında Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Veri sayısının gruplarda az olduğu değişkenler için ise Kruskal Wallis H testi ve fark bulunduğu durumda fark yaratan grubu bulmak için düzeltilmiş Bonferroni kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir Bulgular: Katılımcıların %28.2'si 46-64 yaş arasında olup, %58.5'i kadın, %86.7'si evli, %30.8'i lise ve eşdeğer bir okuldan mezun, %42.6'sı ev hanımı, % 62.6'inin ekonomik durumunun yetersiz olduğu, %82.6'sının çocuğu olduğu ve çocuğu olanların %44.1'inin 5 ve daha fazla çocuğu, %84.6'sının eşi ve çocukları ile yaşadığı, %59.5'inin bir kronik hastalığının olduğu; kronik hastalığı olanların ise %59.5'inin hipertansiyon olduğu Katılımcıların tamamının alkol kullanmadığı, %36.4'ünün sigara kullandığı, primer kanser bölgelerinin dağılımı incelendiğinde, %20.5'inin meme; %18.5'inin gastrointestinal; %17.9'unun ürogenital bölgesinde olduğu, %97.4'ünün kemoterapi; %30.3'ünün radyoterapi; %44.6'sının cerrahi tedavi aldığı sonucuna varılmıştır. Yaşam kalitesi ölçeğinin alt boyut puan ortalamaları; fonksiyonel boyut için 34.23±8.84; semptom boyutu için 33.85±9.87; genel sağlık boyutu için 68.38±18.63 olarak bulunmuştur. Yaşam kalitesi semptom boyutu ile yaş ve çocuk sahibi olma; genel sağlık boyutu ile yaş, cerrahi tedavi durumu, sigara kullanma durumu arasında anlamlı bir ilişki söz konusudur (p<0.05). Cinsiyet, eğitim durumu, medeni durum, gelir durumu, çocuk sayısı, kronik hastalığa sahip olma ve kanser bölgesi ile yaşam kalitesi arasında bir ilişki bulunmadı (p>0.05). Sonuç: Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre, hastanın yaşı, çocuk sahibi olması, cerrahi tedavi durumu, sigara kullanma durumunun yaşam kalitesinin farklı boyutları üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir.