Kronik böbrek hemodiyaliz hastalarında hepsidin düzeyi, demir durumu ve oksidatif stresin inflamatuar biyobelirteçlerle ilişkisinin araştırılması

Kronik böbrek hastalığı (KBH), böbrek fonksiyonlarının bozulması ve çeşitli ilişkili komplikasyonlar ile karakterize edilen önemli bir küresel sağlık sorunu olarak devam etmektedir. Hemodiyaliz, KBH'nin ileri evrelerinin yönetiminde kritik bir tedavi yöntemi haline gelmiştir. Bu alanlardan biri, kronik böbrek hastalığı hemodiyaliz hastalarında hepsidin, demir durumu, oksidatif stres ve enflamatuar belirteçler arasındaki ilişkidir. Çalışmanın amacı, hemodiyaliz hastalarında lipid profili, elektrolitler, CR-protein, IL-6, oksidatif stres ve melatonin gibi parametrelerin ve biyobelirteçlerin ilişkisini ve seviyelerini belirlemekti. Araştırmaya yaşları 35 ile 70 arasında değişen kadın ve erkek toplam 120 gönüllü birey dahil edildi. Bu katılımcılara ait veriler Nisan-Ekim 2021 döneminde Irak'ın Kerkük kentindeki Kerkük Genel Hastanesinde toplandı. Çalışma katılımcıları, iki ana gruba ayrıldı: birinci grupta yer alan 80 hasta birey, 40 birey böbrek yetmezliği tedavisi görenler ve 40 hasta tedavi görmeyenler olarak iki gruba ayrılırken, kontrol olarak hizmet edecek 40 sağlıklı birey ikinci grubu oluşturdu. 80 hasta arasındaki cinsiyet dağılımının incelenmesinin sonuçları, bunların 46'sının (%57,5) erkek ve 34'ünün (%42,5) kadın olduğunu ortaya koydu. Demir açısından bulgular, tedavi görmeyen (145,5 ± 11,51) ve tedavi gören (107,8 ± 9,84) hastalarda kontrol grubundaki seviyelere (89,35 ± 7,2) kıyasla istatistiksel olarak anlamlı bir yükselme olduğunu gösterdi (P<0,05). Hepsidin açısından, tedavi görmeyen (227,35 ± 14,38) ve tedavi gören (131,62 ± 29,39) hastalarda bu yükselmenin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (P<0,05), bu durum hepsidin seviyelerinin kontrol grubundaki seviyeleriyle (115,02 ± 21,5) karşıtlığını vurguladı. Ayrıca, İnterlökin-6 (IL-6) seviyeleri, tedavi görmeyen hastalarda (6,85 ± 0,35) ve tedavi alan hastalarda (4,78 ± 0,21) kontrol grubuna (3,94 ± 0,25) kıyasla önemli ölçüde yükselme gösterdi (P < 0,05). Özellikle, CR protein seviyeleri, tedavi görmeyen hastalarda (22,47 ± 3,75) ve tedavi alan hastalarda (7,25 ± 1,28) kontrol grubuna (2,29 ± 0,42) kıyasla önemli bir artış gösterdi (P < 0,05). Sonuçlar, CKD hastalarındaki oksidatif stres seviyelerini gösterdi. Tedavi görmeyenler, kontrol grubuna (1,38 ± 0,29) kıyasla önemli ölçüde yüksek MDA seviyeleri (4,934 ± 1,04) sergiledi. Bunun aksine, tedavi görmeyen hastalarda GSH seviyeleri kontrol grubuna (0,482 ± 0,037) ve tedavi alan hastalara (0,391 ± 0,053) kıyasla önemli ölçüde düşüktü (0,241 ± 0,029). Ayrıca, tedavi görmeyen hastaların, kontrol grubuna (25,08 ± 2,41) kıyasla önemli ölçüde yüksek melatonin seviyeleri (42,95 ± 5,05) sergilediği görüldü. Tedavi görenlerin melatonin seviyeleri ise nispeten daha düşüktü (34,28 ± 3,51). Çalışılan gruplarda, lipit profili önemli ölçüde artışlar ve azalmalar (P<0,05) gösterdi. Toplam kolesterol, trigliserit, LDL ve VLDL seviyeleri, hemodiyaliz ve hemodiyaliz olmayan katılımcılarda sağlıklı bireylere kıyasla önemli ölçüde yüksekti (P<0,05). HDL, hemodiyalizli ve hemodiyalizsiz hastalarda önemli ölçüde azaldı (P<0,05). Böbrek fonksiyon parametreleri, hemodiyalizli ve hemodiyalizsiz hastalarda sağlıklı bireylere kıyasla önemli ölçüde arttı (P<0,05). Sonuç olarak, bu bulgular, Irak'ın Kerkük şehrindeki hemodiyaliz hastalarında kronik böbrek yetmezliği ile ilişkilendirilen risk faktörleri ve böbrek fonksiyonları hakkında değerli bilgiler sunmakta olup, uygun yönetim ve tedavi stratejilerinin gerekliliğini vurgulamaktadır.