Ataksik yürüme bozukluklarında yürüme ve postürün değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Ataksi; primer motor işlevlerdeki bir kayba bağlı olmaksızın ortaya çıkan hareket koordinasyon bozukluğu olarak tanımlanır. Serebellum, spinal kord, periferik duyu sistemi kayıplarından veya bu üç durumun kombinasyonundan kaynaklanabilir. Bu çalışmada yürüme ataksisi olan, spinoserebellar ataksi tanısı klinik olarak konulmuş olan olgularda postüral denge ve stabilitedeki değişiklikler ve yürüme özelliklerinin araştırılması planlanmıştır.Gereç ve Yöntem: Ç.Ü.T.F. Nöroloji Anabilim Dalı Polikliniklerinde izlenen 30 Spinoserebellar ataksili (15 erkek, 15 kadın) ve 30 sağlıklı kontrol (15 erkek, 15 kadın) çalışmaya alındı. Olgulara nörolojik muayene ve Mini Mental Test yapıldı, Uluslararası Ataksi Değerlendirme Skalası ve Tinetti Denge Skalası uygulandı. Daha sonra çift görev çatışması için planlanmış yürüme testleri uygulandı. Yürüme sırasında motor, kognitif ve hem motor hem kognitif görev ek olarak verildiğinde ortaya çıkan yürüme hızı ve adım sayısı değişiklikleri belirlendi. Daha sonra statik postürografik ölçümler göz açık, göz kapalı ve göz kapalı iken verilen ek kognitif görev sırasında değerlendirildi. Verilerin istatistiksel analizi için SPSS programı 16. sürüm kullanıldı.Bulgular: Ataksili olguların yürüme sırasında ek görev sayısı ve tipine bağlı olarak yürüme hızlarının azaldığı, adım sayılarının arttığı belirlendi. Yürüme hızı üzerine ek kognitif görevin ek motor görevden daha etkili olduğu ancak multipl görevlerin ek kognitif görevden daha fazla yürüme hızını yavaşlattığı belirlendi. Postüral stabilitenin ataksik olgularda kontrol grubuna göre belirgin derecede bozuk olduğu, göz kapalı durumda azaldığı, ek kognitif görev ile etkilenmediği saptandı. Polinöropati varlığının yürüme üzerinde etkisi olmadığı, ancak postüral stabiliteyi etkilediği görüldü.Sonuç: Ataksilerde eş zamanlı ek görev, görevin tipine ve sayısına bağlı olarak yürüme performansını azaltmaktadır. Ayrıca ataksilerde postural stabilite görsel inputlar elimine edildiğinde ve polinöropati varlığında belirgin derecede azalmaktadır. Ataksili olgularda multipl görevlerin yürüme üzerindeki olumsuz etkilerini ve postural instabilitenin yarattığı denge sorununu düzeltmeye yönelik çözümler üretmek, bu hastaların yaşam kalitelerini iyileştirmek adına adımlar atılmalıdır. Bunu sağlayabilmek için ataksili olguların yürüme ve postüral stabilitelerini etkileyen faktörlerin incelenmesine yönelik yeni çalışmalar gerekmektedir.Anahtar sözcükler: Çift görev çatışması, çoklu görev çatışması, postürografi, Spinoserebellar ataksi, yürüme.