Atık limon posalarından sekonder metabolitlerin izolasyonu karakterizasyonu ve biyokimyasal aktivitelerinin incelenmesi

Bu tez kapsamında meyve suyu fabrikalarında atık halde bir yan ürün olan limon posasının sekonder metabolitlerinden, kimyasal izolasyon yöntemleriyle ayrılıp, saflaştırılan moleküllerin yapıları NMR teknikleri ile belirlendi. Ayrıca, bazı bileşenlerin biyokimyasal aktiviteleri belirlendi. Bu kapsamda limon suyu üretimi sonucu açığa çıkan posalar, DİMES meyve suyu fabrikasından temin edilerek kurutuldu, suda kaynatma yöntemi ile ekstraksiyon işlemine tabi tutuldu. Sulu ekstre tekrar etil asetat ile ekstrakte edilerek etil asetat ekstresi elde edildi. Bu ekstre sefadex LH 20 kolon kromatografisi ile farklı çözücü sistemleri kullanılarak arda arda fraksiyonlandırıldı. İzolasyon işlemleri ile ekstrede var olan ana bileşenlerden; limonin, skopoletin, sitropten, umbelliferon, hesperidin, hesperetin, kateşol, benzenetriol, p-kumarik asit, protokateşik asit, glikolik anhidrit, 2-hidroksi-4-metoksi benzenepropanoik asit metil ester, 2-hidroksi-4-metoksi benzenepropanoik asit ve eriodiktiol izole edildi. Limonin ve etil asetat ekstrelerine uygulanan antioksidan, indirgeme gücü, linoleik asit peroksidasyonu önleme, hidrojen peroksit giderme, metal şelatlama aktivite testlerinde yüksek olduğu tespit edildi. İzole edilen bileşenlerden limonin, protokateşik asit, eriodiktiol ve diglikolik anhidrit bileşiklerinin, PC3 kanser hücre hatlarına karşı in vitro koşullarda düşük aktivite gösterdikleri belirlendi. Yapılan tez çalışması kapsamında, limon posalarından biyoaktif bileşenlerin ayrıştırılması, saf biyoaktif bileşenlerin izolasyonu, karakterizasyonu ve alternatif bir kaynak olarak kullanımı ve değerlendirilmesi için kromatografik yöntemler geliştirildi.