Atıksu arıtma çamuru ve zirai atıkların birlikte kompost olarak kullanılabilirliği

Nüfus artışına paralel olarak gelişen şehirleşme ve endüstrileşmeyle artan gıda ihtiyacı yeni ve yenilenebilir üretim tekniklerini de gerektirmektedir. Çevresel sorunlar içinde katı atıkların bertafının önemli olmasının yanı sıra besin üretiminde de kullanımı çok önemlidir. Bunlar içinde arıtma çamurlarının belirli şartları sağlaması durumunda Çevre Bakanlığı tarafından toprak iyileştirilmesi için kullanımına izin verilmiştir. Bu çalışmanın amacı, artıma çamurlarının hacim artırıcı malzemelerle karıştırılarak arazi üzerindeki etkilerini araştırmaktır. Şeker endüstrisinden temin edilen arıtma çamuru ile hacim artırıcı olarak kullanılan mısır sapı farklı oranlarda karıştırılarak oluşturulan kompostun, arazi yapısını ve bitki gelişimini nasıl etkilediği araştırılmıştır. Uygulama; tarımsal atık ve arıtma çamurunun faklı oranlarda kullanılarak 5 farklı parselde (2m*2m) ve 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Yaklaşık 1 yıl süren çalışma için pH, EC, KOİ, kuru madde miktarı (KM), organik madde miktarı (OM), penetrasyon direnci, infiltrasyon hızı gibi parametre değerlerine bakılmıştır. Ayrıca bitki gelişimi açısından da incelenen bu uygulamada ıspanak bitkisi kullanılmıştır. Bitki gelişimi açısından değerlendirildiğinde genel olarak arıtma çamuru ve mısır bitkisi atıklarının kullanıldığı parsellerde etkili bir büyüme gerçekleştiği görülmüştür. Bu araştırma ile çamur ve hacim artırıcı malzemelerin birlikte kompostlanmasının çamur bertaftı için uygun nitelikte olduğu gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: artıma çamuru, bertaraf veya geri dönüşüm, bitki büyümesi, mısır sapı ve toprak kalitesi.