Atonal çalışmaların müziksel işitme okuma ve yazma becerilerine etkisi

Müzik eğitimi, eğitimin önemli bir alanı olarak sanat eğitimi içinde yer almaktadır. Bu nedenle hem sanatın hem de eğitimin gelişmesine yardımcı olan müzik eğitimi, ülkemizde planlı ve programlı bir şekilde örgün eğitimin içinde öğretmen ve sanatçı yetiştirme hedefini üstlenmektedir. Ayrıca eğitim fakültelerine bağlı müzik öğretmenliği programlarında, konservatuvarlarda, güzel sanatlar fakültelerinde yürütüldüğü gibi eğitim ve öğretimin temel basamağı olan ilk ve ortaöğretimde genel müzik kültürü ve müzik eğitimi hedefi ile sürdürülmektedir. Müzik eğitimi kendi içinde birçok alana ayrılırken, temelini "işitme eğitimi" oluşturmaktadır. İşitme eğitimi birçok teorisyen ve müzik bilimci tarafından farklı tanımlanabildiği gibi genel olarak: "Bir kompozisyon içerisindeki ezgi, form, ölçü, tını ve modları saptama, açıklama ve karşılaştırma." olarak belirlenmiştir. İşitme eğitimi ders içeriklerine göre yapılan eğitim-öğretim, birçok ülkede tonal sistem üzerine kurulmuştur. Bu çalışmada ise tonal eksenin beraberinde atonal sistem uygulanmış ve öğrencilerin gelişimleri takip edilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yaklaşımlarından: "Öntest ve Sontest Kontrol Grubu" ile düzenlenmiş "Deneysel Desen" kullanılmıştır. Ayrıca atonal çalışmalar yapan öğrencilerin öğrenim sürecine ilişkin algıları, yarı yapılandırılmış görüşme formları ile tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu nedenle görüşme formuna yönelik nitel araştırma tekniklerinden "İçerik Analizi" kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Dönemi "İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Güzel Sanatlar Eğitimi Anabilim Dalı Müzik Öğretmenliği Programı" üçüncü sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Çalışma sürecinde uygulanan "Müziksel İşitme Okuma ve Yazma Başarı Derğerlendirme Formu" (MİOYBDF) öntest ve sontest ile elde edilen veriler, deney ve kontrol grubundaki öğrencilere ait öntest ve sontest puanlarına ait veri setleri küçük (<30) olduğu için ve yapılan "Shapiro Wilk" normallik testi sonuçlarının anlamlı (p < .05) çıkması ile analizlerde non-parametrik yöntemler kullanılmıştır. Buna göre öntest ve sontest puanlarının gruplar arası karşılaştırmalarında "Mann Whitney U" testinden faydalanılmıştır. Diğer taraftan öntest ve sontest puanlarının gruplar içi karşılaştırmaları ise "Wilcoxon İşaretli Sıralar" testi kullanılarak yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS paket programı ile analiz edilmiş ve tablolaştırılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen verilere göre atonal işitme eğitimi alan deneysel grup öğrencileri kendi içinde tek ses işitme ölçütü dışında tüm ölçütlerde anlamlı bir farklılık elde etmiştir. Tonal işitme eğitimi alan kontrol grubu ile karşılaştırıldığında ise deney grubunun iki ses işitme, dört ses işitme, iki ses seslendirme ve dikte işitme ölçütlerine göre daha başarılı olduğu puan ortalamaları ile tespit edilmiştir Çalışmada uygulanan Wilcoxon İşaretli Sıralar testi verileri analiz edilmiş ve bu ölçütlerde etki büyüklüğü değerine göre deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Müzik eğitimi, atonal müzik, tonal müzik, işitme eğitimi