Müzik eserleri
295 theses under this subject heading
Ligeti'nin üçüncü kitap piyano etütleri ve yorum kılavuzu
Bu çalışma Ligeti'nin genel bestecilik stilini, etütlerinde kullandığı yapı materyallerini inceleyerek, üçüncü kitap etütlerin daha fazla tanınmasına yardımcı olmayı amaçlar. Ligeti'nin diğer etütlerine oranla daha az çalınan üçüncü kitap piyano etütlerini piyanistik açıdan da inceleyerek, bir performans kılavuzu yaratmak ve bu sayede etütlerin daha rahat ve daha sık çalınmasına katkıda bulunmak hedeflenmiştir. Bu çalışma ile Türkiye'de az tanınan Ligeti piyano etütlerinin nasıl çalışılabileceği konusunda yorumcuya gerekli ipuçlarının verilebilmesi amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Yirminci Yüzyıl Müziği, György Ligeti, Ligeti Piyano Etütleri
Henry Vieuxtemps'ın sanatsal yaklaşımına genel bir bakış ve 4.Keman Konçertosunun solo keman partisinin çözümlemesi
Bu tezde Belçikalı kemancı ve besteci Henry Vieuxtemps'ın yaşam öyküsü ile Rusya'daki keman sanatına yaptığı katkıları anlatılmış ve Rusya'da bulunduğu sırada yazdığı 4. Keman Konçertosu'nun teknik ve müzikal zorlukları belirlenerek çalışma önerileri sunulmuştur. Tezde ayrıca bestecinin, Viyanalı birçok ünlü müzisyenin müzik yaşamındaki etkisine de değinilmiştir. Bununla birlikte bestecinin çocukluğu, müziğe başlaması, çalıştığı hocalar ve örnek aldığı besteciler, verdiği konserler, Rusya'ya gidişi ve Rusya'nın müzik kültürüne yaptığı katkılara da tez içinde değinilmiştir. Anahtar Kelimeler: Keman, Konçerto, Vieuxtemps, Belçika keman ekolü.
20. Yüzyıl başı kapsamında Arnold Schönberg'in op. 17 Erwartung Operası'nın incelenmesi
Bu çalışmada Klasik Batı Müziğinin önemli bestecilerinden Arnold Schönberg'in Op. 17 Erwartung Operası ele alındı. Çalışma tarihsel açıdan 20. Yüzyıl başı Modernizmi ile sınırlandırıldı. Bu sayede 20. Yüzyıl içinde oldukça farklılık ve çeşitlilik göstererek evrimleşen Modernizmin tüm özellikleri göz önünde bulundurularak Arnold Schönberg'in bu akım içindeki yeri ve önemi en kapsamlı haliyle gösterilmeye çalışıldı. Erwartung Operası müzikal ve dramatik yapıları bakımından incelenirken, Modernizmin 20. Yüzyıl başındaki durumu, özellikleri ve bu özelliklerin eser üzerindeki etkileri en ayrıntılı biçimiyle irdelendi. Bu kapsamda dönemin siyasi, ekonomik ve kültürel yapısı ve etkileşimlerine özel olarak değinildi. Çalışmada, nitel araştırma yöntemi kullanıldı. Bu sayede eserin sosyolojik bir bütünlük içinde incelenmesi sağlandı. Oldukça geniş ve kapsamlı bir kaynak taraması ve incelenmesi sonrası hazırlanan çalışma konu üzerine Türkiye'deki en zengin literatür taramasına sahip araştırmalardan biri olma özelliğindedir. Arnold Schönberg'in sanatını, yaşadığı dönem ve yer üzerinden değerlendiren bu çalışma, Erwartung Operası ile bestecinin ortaya koymayı amaçladığı müzik dilini ve bu yeni müzik dilinin beslendiği düşünce ve yaslandığı felsefe dolayısıyla ortaya çıkan sanat stilini en somut ve bütünlüklü haliyle anlatmayı hedeflemiştir. Çalışma sonunda klasik opera geleneği üzerine çeşitli araştırmalar olmasına karşın modern opera geleneği üzerine yeterince araştırma yapılmadığı, özellikle Türkiye'de hak ettiği ilgiyi görmediği ortaya çıkmıştır. Türkiye'deki opera sanatı ve opera eğitimi için önemli bir başvuru kaynağı olması amaçlan bu çalışma, aynı zamanda Türkçe literatürde modern opera sanatıyla ilgili ihtiyaç duyulan eksikliği biraz olsun gidermesi umuduyla tamamlanmıştır.
F.Chopin Op. 10 etütlerin yapısal analizleri ve yorumlanması
Bu çalışma, F. Chopin'in Op. 10 etütlerinin yapısal analizleri ve bu etütlerin yorumlanması üzerine önerilerden oluşmuştur. Çalışmanın ilk bölümünde, erken piyano tekniğinin gelişimi üzerine çalışma yapan bestecilerin etüt yaklaşımları ve bu yaklaşımların piyano tekniğine ve dönemin piyano müziğine etkileri hakkında bilgilere yer verilmiştir. İkinci bölümde de Op. 10 etütlerin piyano tekniğine getirdiği yenilikler, bu etütlerin yapısal analizleri ve yorum önerileri yer almaktadır. 19. yüzyılın ve piyano müziğinin en önemli bestecilerinden olan F. Chopin'in, piyano tekniğine sağladığı katkıların daha iyi anlaşılabilmesi, bu etütlerdeki teknik ve müzikal kazanımların doğru ve gerçekçi bir şekilde elde edilebilmesi bu çalışmanın temel amacını oluşturur. Bu araştırmanın aynı zamanda ileri seviyede piyano tekniğini hedeflemiş piyanistlere yol gösterici olması amaçlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Piyano, Etüt, Analiz, Yorumlama, Chopin.
H.W.Ernst: Keman repertuvarında unutulan virtüöz
Bu çalışmada, 19. yy.'da yaşamış ünlü kemancı ve besteci Heinrich Wilhelm Ernst' in (1812-1865) ölümünden sonra 21. yy.'a dek pek de önemsenmemesinin ve keman eğitim repertuvarında yeterince yer almamasının sebeplerini incelemek amaçlanmıştır. Bestecinin kullandığı belli başlı teknikler ve keman tekniğinin gelişimine katkıları 19. yy.'daki benzer türde eserler vermiş diğer besteci ve yorumcularla karşılaştırmalı olarak incelenmekte, eserlerinin keman eğitim repertuvarına katkısı araştırılmaktadır. Bestecinin eserlerinin Anadolu Üniversitesi Devlet Konservatuvarı özelinde, günümüz keman eğitim repertuvarındaki yerinin yeterli olup olmadığı tartışılmakta ve bestecinin bu bağlamda hak ettiği öneme dikkat çekmeye çalışılmaktadır. Ayrıca bestecinin yaşamı ve eserleri hakkında dünya çapında oldukça az sayıda kaynak bulunmakla birlikte Türkçe bir kaynak bulunmaması sebebiyle bu çalışma ile Ernst hakkında temel bir Türkçe kaynak oluşturmak istenmektedir. Anahtar Sözcükler: Ernst, Keman, Teknik, Eğitim, Repertuar
Henryk Wieniawski'nin besteci-kemancı kimliği ve keman-piyano eserlerinin incelenmesi
Henryk Wieniawski, keman tarihinde köklü yenilikler yaparak romantik dönemin önde gelen keman virtüözleri arasında yer almıştır. Ayrıca besteci kimliği ile de çok önemli yapıtlar ortaya koymuştur. Wieniawski, Paris'te eğitim aldıktan sonra Rusya'ya giderek farklı keman teknikleri üzerinde çalışmıştır. Fransız – Belçika ve Rus Keman Okulu tekniklerini harmanlayarak farklı bir anlayış yaratmış ve keman tekniğine yeni bir soluk getirmiştir. Ortaya çıkardığı bu yenilikler, zamanla uluslararası alanda kabul görerek kullanılmaya başlanmıştır. Besteci eserlerinde bu teknikleri sıkça kullanmıştır. Bu çalışmada, Polonyalı keman virtüözü ve besteci Wieniawski'nin hayatına değinilmiş, keman ve piyano için yazdığı eserler teknik ve müzikal olarak analiz edilmiştir. Ayrıca Wieniawski'nin yaşadığı ve konserleri için bulunduğu bölgelerdeki keman ekollerine olan etkileri anlatılmıştır.
Uygur klasik Türk halk müziğindeki on iki makamın geleneksel Türk müziğindeki karşılıkları üzerine bir inceleme
Bu araştırma; Uygur Klasik Türk Halk müziğindeki on iki makamın geleneksel türk müziğindeki makam yapıları ile karşılaştırılıp bu on iki makamın özellikle Geleneksel Türk Müziğindeki makam, dizi ve ritim yapıları ile olan ilişkilerinin incelenmesi ve buradan hareketle aynı kökenin izlerini taşıyabileceği düşünülen müzikal dokuların günümüze yansımalarını tesbit edip müzikoloji alanının bilgi birikimine olası katkılarını ön plana çıkarmaya odaklanmıştır.Araştırma; Nitel araştırma yöntemlerinden İçerik Analizi modeli ve Nicel Araştırma yöntemlerinden Tarama (Survey) modeli ile gerçekleştirilmiştir.Çalışma sonucunda özellikle müzik kültürlerine dayalı analizlerde, bazı farklılıklara istinaden Uygur Klasik Halk Müziği ile Geleneksel Türk Müziğinin aynı kökenden beslenmiş olmalarının yansıdığı müzikal olgu ve unsurlarla ilgili benzer müzikal yapıların çok fazla olduğu,Uygur Klasik Türk Halk Müziğindeki makamların incelenmesi sonucu; makamları oluşturan üçlü, dörtlü ve beşli yapıların Geleneksel Türk müziğindeki gibi üçlü, dörtlü ve beşli yapılardan oluştukları,Uygur makamlarında kullanılan üçlü, dörtlü ve beşlilerin tamamının Geleneksel Türk Müziğinde karşılıklarının mevcut olduğu (Örneğin Rast beşlisi, Eksik Segah beşlisi, Buselik dörtlüsü gibi?),Ancak, Uygur makamlarındaki üçlü, dörtlü ve beşlilerin Geleneksel Türk Müziğindeki; seyir karakteri, güçlü perdesi, dizi oluşturma sistemi ve asma kalışlar gibi makamı oluşturan özelliklerden farklı bir biçimde birbirlerine eklemlenmesi yolu ile oluşturuldukları,Yapılan analizler sonucu Uygur Klasik Halk Müziği'nde kullanılan Segah makamının Geleneksel Türk Müziğinde kullanılan Segah makamı ile gerek isim benzerliği, gerek makamsal yapı yönünden bire bir benzer olduğu bulgularına ulaşılmıştır.Anahtar KelimelerUygur, Makam, Analiz
Mecmua-i Saz ü Söz'de yer alan dini eserlerin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, Mecmua-i Saz ü Söz'de yer alan dini musiki eserlerini hem müzikal hem edebi açıdan inceleyerek XVII. yüzyıl Osmanlı İmparatorluğundaki din musikisi anlayışını ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda, dört temel bölümde ele alınan bu çalışmada, ana konuyu teşkil eden dördüncü bölüme geçmeden önce konu üzerindeki muhakemenin güçlenmesi için birinci bölümde, Ali Ufki Bey'in yaşamış olduğu XVII. yüzyılın musiki iklimi hakkında genel bir çalışma yapılmış olup; ikinci bölümde Ali Ufki Bey'in hayatı hakkında bilgiler verilmiştir. Devam eden üçüncü bölümde dini musiki eserlerinin de yer aldığı Mecmua-i Saz ü Söz isimli eser tanımlandıktan sonra, eser fasıl-makam, usul ve tür bağlamında değerlendirilmiş olup; tezin ana bölümünü oluşturan dördüncü bölümde dini musiki eserleri müzik ve güfte analizine tabi tutulmuştur. Söz konusu dini musiki eserleri analiz edilirken İlahi, Tesbih, Tevhid ve Ayin-i Şerif türleri çatısı altında tasnif edilmiş, her bir eser bağlı olduğu tür başlığı altında değerlendirilmiştir. Değerlendirme yapılırken her bir eser yukarıda belirtilen türler içerisinde ayrı alt başlıklar altında ele alınmış olup; öncelikle eserlerin notaları verilmiş ve eserlerin Mecmua-i Saz ü Söz'de yer alan konumları belirlenmiştir. Akabinde eserler müzikal analize tabi tutulmuş ve her bir eserin ayrı ayrı makamı, usulü ve formu tespit edilmiştir. Bu bölümün devamında ise söz konusu dini eserlerin güfteleri orijinal metinden transkripsiyon yapılmış, eserlerin aruz ve hece vezinleri tespit edilmiştir. Daha sonra bu eserlerin hece yapıları çözümlenmiş ve aruz takt'i yapılmıştır. Ayrıca güftelerin anlaşılabilmesi amacı ile eserlerdeki bilinmeyen kelimeler tanımlanmıştır. Son olarak güftelerin anlamsal açıklamaları yapılarak çalışma sonuca bağlanmıştır. Tüm bu analizler neticesinde Mecmua-i Saz ü Söz'de saklı kalan dini musiki eserleri ayrıntıları ile gün yüzüne çıkarılmıştır. Anahtar Kavramlar: Mecmua-i Saz ü Söz, Ali Ufki Bey, XVII. Yüzyıl Osmanlı/Türk Müziği, Türk Din Musikisi.
Hâfız Ahmet Çalışır'ın hayatı, eserleri ve hicazkâr makamındaki Mevlevi Ayini'nin müzikal analizi
Hâfız Ahmet Çalışır'ı konu edindiğimiz bu çalışmanın amacı sanatçının Hicazkâr makamındaki Mevlevi Ayini üzerinden Türk mûsikîsi alanında bir sanatçı üslubu ve analiz örneği ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda birinci bölümde Çalışır ile yaptığımız röportajlardan hareketle sanatçının eğitim ve meslek hayatı, çalışmaları, faaliyetleri, mûsikîye bakış açısı ve üslûbu, üzerinde durulmuştur. Araştırmamızın ikinci bölümünde ise Çalışır'ın bestelediği tekke mûsikîsi formlarından Hicazkâr makamındaki Mevlevi Ayini formunun makam, usûl ve güfte analizi yapılmaya çalışılmıştır. Bu bölümde ilk olarak Mevlevilik ve Mevlevi Ayini formu ile Hicazkâr makamı hakkında genel bir anlatım yapılmıştır. Devamında Çalışır'ın bestelediği Hicazkâr makamındaki Nev Niyâz isimli Mevlevi Ayini'nin usûl örgüsü, Mevlevi Ayini'nde kullanılan Farsça güfteler, güftelerin manaları ve yazıldığı vezin kalıbı tespit edilmiştir. Son olarak da Nev Niyâz Mevlevi Ayini, müzik cümlelerine ayrılarak makamsal olarak analizi yapılmıştır. Ayrıca bestekârın bestelerinin tamamına ve bazı sanatçı arkadaşlarının ve öğrencilerinin hakkındaki görüşlerine araştırmanın ekler kısmında yer verilmiştir.
George Enescu'nun müziğinde Rumen halk müziğinin etkisi: Op. 25 Keman ve Piyano Sonatı
Hayatı boyunca kemancılığıyla bilinen Rumen besteci George Enescu, 20. yüzyılın en önemli bestecilerinden birisi olmasına rağmen bu alandaki değeri yaşadığı süre boyunca çok fazla anlaşılmamıştır. Enescu'nun bestelediği eserler giderek daha çok rağbet görmekte, ancak Türkiye'de eserleri konser programlarında çok sık yer almamakta ve besteci hakkında akademik bir çalışma da bulunmamaktadır. Enescu, kemancılığının ve besteciliğinin yanı sıra şeflik ve eğitimcilik de yapmıştır. Birçok bestesinde Rumen halk müziği ögelerinden faydalanmış ve Romanya'daki müzik kurumlarının ve klasik müziğin gelişiminde önemli rol oynamıştır. "Rumen halk karakterinde" başlıklı Op. 25 Keman ve Piyano Sonatı'nın incelendiği bu çalışmada bestecinin hayatı ve müzik kariyerinden bahsedilmiş, bu eser özelinde Rumen halk müziğinin hangi ögelerinden faydalandığı tespit edilmiş ve bu bağlamda Rumen halk müziğinin belli başlı özellikleri işlenmiştir. Türkiye'de Enescu ile ilgili akademik bir çalışmaya rastlanmadığından bu çalışmanın, Enescu'nun müziği ve Op. 25 Keman ve Piyano Sonatı'nın seslendirilmesine yönelik çalışılmalara yol gösterici bir kaynak olarak kullanılması hedeflenmektedir.
Erdinç Çelikkol'un hayatı, şahsiyeti, sanatı ve Türk Din Mûsikîsine katkıları
Bursa'da Türk mûsikîsi denilince ilk akla gelen kişilerden biri Erdinç Çelikkol'dur. O, sanatı, şefliği ve bestekârlığı ile Türk mûsikîsine hizmet etmiştir. Yetiştirdiği öğrenciler, kaleme aldığı eserleriyle hâlâ hizmet etmeye devam etmektedir. Farklı formlarda eserleri bulunmakla birlikte dinî mûsikî eserleri lâ dinî mûsikî eserleri kadar değer görmemiştir. Erdinç Çelikkol'un hayatı, şahsiyeti, sanatı ve dinî mûsikî bestelerini içeren bu çalışmamız giriş ve üç bölümden oluşmaktadır. Ekler kısmında dinî mûsikî eserlerine ve çeşitli fotoğraflarına yer verilmiştir. Bu çalışma ile Erdinç Çelikkol'u en doğru şekilde ve bütüncül olarak tanımayı; sanata olan bakış açısını ve ilahi formundaki bestelerini ortaya çıkarmayı hedeflemiş olduk. Sanatçının toplamda 411, TRT repertuarında 345 tane bestesi olması bestekârlıktaki maharetini ortaya koymuş fakat besteleri ve bestekârlığı hak ettiği değerin çok altında kalmıştır.
Maurice Ravel'in piyano müziği ve sol majör piyano konçertosunun yorum açısından incelenmesi
20. yüzyılın en önemli temsilcilerinden ve izlenimci müziğin öncü isimlerinden olan Maurice Ravel özellikle orkestrasyon konusunda büyük bir ustalığa sahiptir ve birçok piyano eserini orkestra için yeniden düzenlemiştir. Bestecinin su sesleri, hayvanlar alemi, makineler ve Bask kültürüne duyduğu hayranlık, müziklerinde de açıkça kendini göstermiştir. Sol Majör piyano Konçertosunda, vurmalı çalgıların kullanımı dikkat çekmektedir. Ayrıca caz müziği ve Bask kültürüne ait melodiler barındırmaktadır. Bu çalışma; bestecinin hayatını, müzikal anlayışını ve Sol Majör Piyano Konçertosunun detaylı bir şekilde incelenmesini içermektedir. Bahsi geçen tez konusuyla ilgili ülkemizde yapılmış az sayıda çalışma olduğundan dolayı, bu metin çalışmasının konuyla ilgili araştırma yapacak öğrenci veya öğretmenlere ışık tutması hedeflenmektedir.
Claude Debussy Keman ve Piyano Sonatı'nın incelenmesi
Fransız besteci Claude Debussy, eserlerindeki yenilikler ile devrim yaratarak müzikte izlenimcilik akımının öncüsü olmuştur. 19. yüzyılda resim ve edebiyat dallarında görülen yeniliklerin etkileri bestecinin müzikal dilinin oluşmasında önemli rol oynamıştır. Gelenekten ayrılma olgusu, klasik armoni ve form yapısından uzaklaşarak biçimsel kaygı taşımadan renk ve tını faktörünü ön planda tutması, Debussy'nin eserlerinde en dikkat çeken özelliklerdendir. C. Debussy'nin Birinci Dünya Savaşı sırasında yazdığı "Keman ve Piyano Sonatı" keman repertuvarında önemli bir yere sahiptir. Konser ve sınav programlarında sıkça seslendirilen bu eserin Türkiye'de akademik çalışmalarda tek başına yer almamış olması bu çalışmanın konusunun seçimindeki en önemli etkendir. Çalışmanın birinci bölümünde bestecinin hayatına ve öncüsü olduğu izlenimci müziğin özelliklerine yer verilmiş, izlenimci ressam ve sembolist şairlerden söz edilmiş, bu akımların Debussy'nin müzikal kimliğine nasıl yön verdiğine değinilmiştir. İkinci bölümde bestecinin "Keman ve Piyano Sonatı" hakkında bilgi verilmiş ve eser yapısal olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise araştırmaya konu olan eserde kullanılan keman tekniklerine yönelik çalışma önerileri getirilmiştir. Metin çalışmasının, Debussy'nin müziğini araştıran ve eserlerini seslendiren sanatçı ve sanatçı adaylarına kaynak oluşturabileceği düşünülmektedir.
H. Vieuxtemps'ın Viyola ve Piyano için Op. 36 Sonatı ile bitmemiş sonatının incelenmesi
Henri Vieuxtemps romantik dönemin önemli bestecilerinden ve Fransız-Belçika keman ekolünün önde gelen temsilcilerinden biri olarak kabul edilmektedir. 19. yüzyıl müzik sanatında virtüöz kemancı olarak yer edinmiş olan Vieuxtemps, aynı zamanda viyola çalmaktadır. Besteci, viyola için bestelediği eserleriyle enstrümanın solo bir çalgı olarak değer kazanmasında önemli rol oynamıştır. H. Vieuxtemps, ileri düzey teknik beceri gerektiren ve romantik bir ifadeyle kurguladığı eserleriyle hem çağdaşlarına hem de sonraki dönem sanatçılarına ilham kaynağı olmuştur. Türkiye'de Vieuxtemps ile ilgili çeşitli çalışmalar yapılmasına karşın, viyola sonatlarını kapsamlı şekilde ele alan bir araştırmanın bulunmaması, çalışma konusu olarak tercih edilmesindeki en önemli etkendir. Henri Vieuxtemps'ın Viyola ve Piyano için Op. 36 Sonat ile Bitmemiş Sonatının incelendiği çalışmanın birinci bölümünde bestecinin hayatı ve müzik stili konu edilmiş, ikinci bölümde sonat türünün tarihsel gelişim süreci ve romantik dönemde bestelenen viyola sonatları hakkında bilgiler verilmiştir. Üçüncü bölüm ise Vieuxtemps'ın viyola sonatlarının form analizi ve detaylı incelemesinin sunulduğu kısımları içermektedir.
Afşinli Ozan Erbabi'nin repertuvarı ve performansı
Türk kültüründe âşıklık geleneği önemli bir yer tutmaktadır. Âşıklık geleneğinin yüzyıllar boyunca yaşatılmasında ve aktarılmasında geleneğin temsilcileri olan âşıkların payı büyüktür. Günümüzde âşıklık geleneği, birtakım değişiklikler ile birlikte âşıklar sayesinde bazı illerde canlılığını sürdürmektedir. Âşıklık geleneğinin canlılığını sürdürdüğü illerden birisi de Kahramanmaraş'tır. Bu çalışmanın konusunu Türk kültürünün önemli değerlerinden olan âşıklık geleneğinin Kahramanmaraş'taki temsilcilerinden olan Ozan Erbabi ve eserleridir. Ozan Erbabi Kahramanmaraş'a bağlı Afşin ilçesinde doğup büyümüş, usta-çırak geleneği ile yetişmiş bir âşıktır. Çalışma Ozan Erbabi'nin hayatını ve incelenip değerlendirilen 233 şiirini kapsamaktadır. Çalışmanın birinci bölümünü oluşturan "Kavramsal Çerçeve" de öncelikle Türkiye sahası âşıklık geleneği hakkında bilgiler verilmiş ardından Kahramanmaraş'ta âşıklık geleneği ele alınmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünü oluşturan "Bulgular ve Tartışma" da ise Ozan Erbabi'nin hayatı ve âşık olma süreci hakkında detaylı bilgilere yer verilmiştir. Bu bölümde ozanın 233 şiiri öncelikle konularına göre tasnif edilip tür, yapı, şekil, içerik ve icra ortamları bakımından incelenip değerlendirilmiştir.
Kanun virtüözü, besteci ve eğitimci Haçatur Avetisyan (1926-1996) ve kanun çalgısı özelinde Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde (1920-1991) müziğin dönüşümü
Kanun, Orta ve Yakın Doğu'da, pek çok coğrafyada çalınan bir çalgıdır. Bölge ve ülkeler bağlamında bakıldığında Kuzey Afrika'da, Fas, Cezayir, Ürdün, Mısır, Libya, Tunus ve Sudan'da; Arabistan yarım adasında, Suudi Arabistan, Yemen, Irak, Suriye, Lübnan, Kuveyt ve Filistin'de; diğer coğrafyalarda ise, İran, Türkiye, Ermenistan, Azerbaycan ve Yunanistan'da kanun çalınmaktadır. Kanun sazının genellikle müslüman ve makam müziği geleneği olan toplumlarda çalınıyor olması gözden kaçmamalıdır. Ancak bu çalışmanın konusu, hristiyan olan ve Anadolu coğrafyasında yüzyıllarca birlikte yaşadığımız, Türk ve Osmanlı makam müziği geleneğine besteci, icrâcı, çalgı yapımcısı ve teorisyen olarak çok büyük katkılar sağlamış olan Ermeni unsurunun, Rusya topraklarında yaşarken meydana getirdiği, kendine özgü kanun çalma geleneğidir. Bu çalışmada, alan araştırması yöntemi ve Ermeni kanun çalma stilinin uygulamalı olarak edinilmesi yoluyla, XX. yüzyılda Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde (1920-1991) kanun çalgısının, betimsel yöntem dâhilinde ortaya konan Sovyet kültür ve müzik politikaları bağlamında, nasıl bir değişimin öznesi olduğu, kanunda ekol olarak kabul edilen, kanunçalar, besteci, eğitimci Haçatur Avetisyan'ın (1926-1996) çalışmaları bağlamında ortaya konmuştur.Virtüöz kanunçalar olarak Avetisyan, Sovyet döneminde, 1951'de Berlin'de halk müziğini de içermek suretiyle düzenlenen bir festivalden, solo kanun icrâsıyla ödülle dönünce, Ermenistan'da kanun, halkın gözünde rağbet edilen bir çalgı olur. Bu ilgiye karşılık ilk olarak `teknikum' seviyesindeki bir okulda 1950'de başlattığı kanun eğitimini büyük bir hızla devam ettiren Avetisyan, izlediği kanun öğretimi yöntemi ile de kanun eğitimini kurumsallaştırma yolunda ilk adımları atan kişi olur. Bestecilik kariyerine kanun için yoğunluklu besteleri ile devam ederken, 1958-1972 yıllarında Ermenistan Devlet Dans Topluluğu'nun Halk Çalgıları biriminin müzik direktörlüğünü ve ardından 1973-1978 yıllarında Tatul Altunyan Şarkı ve Dans Topluluğu'nun sanat yönetmenliğini yaptığı dönemde, kanun ve diğer halk çalgılarının bulunduğu orkestra için pek çok eser de besteleyerek, Sovyet yönetiminin desteklediği `ilerleme' hareketinin gereğini yerine getirir. 1978'de Komitas Erivan Devlet Konservatuarı bünyesinde Halk Müziği Bölümü'nü açan kurucu üyelerden biri olan Avetisyan, kanunun konservatuar müfredatına dâhil edilmesindeki başat rolünü devam ettirir. Günümüz Ermenistan Cumhuriyeti'nde, kanun alanında tanınan solist, besteci ve eğitimci kanunçalarların çoğu Avetisyan'ın öğrencisidir.Anahtar Kelimeler: Kanun, Ermeni müziği, Sovyet kültür politikaları, Haçatur Avetisyan, Ermenistan kanun stili, Ermeni âşık müziği
Johann Sebastıan Bach'ın ?Füg Sanatı?nın Barok Dönemi müzik anlayışına göre incelenmesi
Bu çalışmada, Johann Sebastian Bach'ın ?Füg Formları?nın ve ?Füg Sanatı? adlı eserinin barok dönem müzik anlayışına göre incelenmesi ve bu dönemde görülen etkileri tartışılmaya çalışılmıştır. Çalışma, füg formu ve füg sanatı hakkında giriş niteliğinde bilgilerin sunulması ve geçmiş araştırmaların gözden geçirilmesi ile başlamaktadır. Bu bölüm Bach formları ile ilgili literatürdeki farklı bakış açılarını ortaya koymaktadır.Bu tez, Johann Sebastian Bach'ın füg formunda yazmış olduğu eserlerinin, kompozisyon tekniği açısından en belirgin şekilde incelenmesini amaç edinmiştir. Bu çalışmanın sonunda bestecinin profesyonel müzisyenlere ve müzikseverlere, barok dönem adı altında büyük sayılarda değerli eserler bıraktığı ve bu eserlerin profesyonel müzisyenlerin kendilerini geliştirmeleri anlamında ciddi yardımları olduğu gözlemlenmiştir.Çalışmada, Bach'ın polifoni (çok seslilik), kontrpuan (notaya karşı nota), dini müzik ve dans müzikleri gibi formlarda yazılmış eserlerinin, bestecinin ardından gelen tüm diğer bestecilere takip edebilecekleri yeni kapılar açtığı gözlemlenmiştir. Füg Formları'nda yer alan uyum, armoni ve dikey yazının icracı ve dinleyicilerin yaratıcılıklarında büyük önem taşıdığı yapılan araştırmalar sonucunda ortaya konmuştur.Anahtar Kelimeler: Johann Sebastian Bach, Füg formu, Füg sanatı, Kontrpuan, Polifoni.
Türk Beşleri'nin orkestra eserlerindeki flüt sololarının incelenmesi
Bu tezde, Türk Beşleri olarak adlandırılan, Cemal Reşit Rey, Hasan Ferit Alnar, Ulvi Cemal Erkin, Ahmet Adnan Saygun, Necil Kazım Akses'in yazmış oldukları orkestra eserlerinde, flütün nasıl kullanıldığı incelenmiş ve incelenen eserlerdeki flüt soloları analiz edilmiştir.Orkestra eserlerinin incelenmesi bölümünde öncelikle, incelenen her eserden önce o eser hakkında bilgi verilmektedir. Eserin analiz bölümüne geçildiğinde, flütün solo olarak çaldığı pasajlar yapısal ve melodik olarak analiz edilmiştir. Ayrıca flüt sololarının orkestra içindeki başka bir çalgıyla solo olarak çalındığı pasajlar da incelenip, analiz edilmiştir. Bu çalışmada yapılan bir başka inceleme ise; flütün orkestra ile birlikte çalınan cümleleri ele alınmış ve bu cümlelerin eser içindeki görevleri açıklanmaya çalışılmıştır.Çalışmada, Türk toplumunun sanat alanında batıya açılan bir yüzünü temsil eden bu bestecilerin, hem çağdaş Türk müziğine getirdikleri yenilikler hem de bu yeniliklerin evrensel boyutu temel alınarak, flütün incelenen eserlerdeki yeri ve önemi de anlatılmaya çalışılmıştır.Ayrıca bu çalışmada; Türk Beşleri'nin oluşum süreci, çoksesli Türk müziğine katkıları, yaşam öyküleri, bestecilik özelliklerinin incelenmesi ile elde edilen bilgiler, bilimsel bir bakış açısı ile sınıflandırılmaya çalışılmıştır.Türk Beşleri'nin yapıtlarındaki ortak nokta; klasik armoni dokusu içerisinde Türk Halk ve Klasik Türk müziği usul ve makamlarını kullanmış olmalarıdır. Her ne kadar benzer eğitim düzeyi almışlarsa da zaman içinde komposizyon teknikleri ve müzik yaklaşımları farklılıklar göstermiştir. Çalışmada, bu farklılıkları belirtmek için Türk Beşleri'nin bestecilik özelliklerine yer verilmiştir. Bu araştırma nitel bir araştırma olup, doküman analizi tekniği kullanılmıştır. Çalışmada, önemli değere sahip olan arşiv araştırması, literatür taraması ile pekiştirilmiş, eser analizi yapılmıştır.Anahtar Kelimeler: Türk Beşleri, Çağdaş Türk Müziği, Orkestra Eserleri, Flüt.
Pablo Casals'ın hayatı ve müzik tarihindeki önemi
Pablo Casals yirminci yüzyıla damgasını vurmuş Katalan bir müzisyendir. Katalonya'nın küçük bir kasabasından çıkıp, neredeyse tüm dünyada ismini duyurmuştur. Besteci, viyolonselci ve orkestra şefi olarak sayısız insana ulaşmış, ünü, yaşadığı çağın ötesine geçmiştir. Bu çalışmada dünyaca ünlü viyolonselci, besteci ve orkestra şefi Pablo Casals'ın yaşam öyküsü ve müzik tarihinde bıraktığı izler incelenmiştir. Belge tarama türündeki bu araştırmanın ilk kısmında Casals'ın yaşam öyküsü; çocukluğu ve öğrenim hayatı, uluslararası kariyeri, politika ile ilişkileri gibi dönemsel ve işlevsel açıdan ele alınan bölümler halinde aktarılmıştır. İkinci kısımda ise bu yaşam öyküsünde aktarılan bilgilere dayanılarak kendisinin müzik tarihindeki yeri saptanmış ve yaşam öyküsünün önemli notları kronolojik bir biçimde sıralanmıştır. Buna ek olarak yapıtları ve diskografisi aktarılmıştır. Anahtar Kelimeler: Pablo, Casals, Müzik, Viyolonsel
Ordu türküleri üzerine bir inceleme
Yapısı gereği topluma dair her şeyi içinde barındıran kültür olgusunun en önemli unsurlarından biri türkülerdir. Halk edebiyatının sözlü ürünlerinden olan türküler, belli ezgilere sahiptir ve kuşaklar arası bir köprü vazifesi görür. Toplumu derinden etkileyen olaylar karşısında söylenen türküler, yaşayan bir gelenek olarak varlığını sürdürmektedir. Tezimizin ilk amacı, Ordu türkülerinin metinlerini bir kaynakta toplamak ve bu sayede Türk folklor araştırmalarına katkıda bulunmak, bu anlamda bilimsel bir kaynak ortaya koymaktır. Çalışmamızda TRT Türk Halk Müziği repertuvarından ve Ordu türkülerinin bulunduğu mevcut kaynaklardan yaralanılmış, dördü uzun hava yüz elli ikisi kırık hava olmak üzere yüz elli yedi türkü tespit edilmiştir. Bu türküler edebî ve müzikal açıdan incelenerek şekil, konu, ezgi ve kullanıldıkları alanlar açısından tasnif edilmiştir. Çalışmamız altı bölümden oluşmaktadır. Ordu'nun tarihi, coğrafi özellikleri ve kültürel durumu gibi araştırma alanı hakkında bilgiler giriş bölümünde verilmiş, böylelikle incelemenin daha anlaşılır olması sağlanmıştır. Birinci bölümde türkü kavramı ve türkünün tarihçesi üzerinde durulmuş, Ordu türkülerinin genel özelliklerine yer verilmiştir. Türküler, ikinci bölümde şekil özellikleri bakımından, üçüncü bölümde konuları bakımından, dördüncü bölümde ise kullanıldıkları alanlar bakımından tasnif edilmiştir. Beşinci bölümde Ordu türkülerinin müzikal özelliklerine verilirken altıncı ve son bölümde şekil özelliklerine göre sıralanmış türkü metinlerine yer verilmiştir. İncelemenin son kısmında yöreye ait kelimeler sözlük çalışmasıyla verilmiş, incelemede bulunan bütün türkü isimleri alfabetik olarak sıralanmış ve dizin çalışmasıyla sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Ordu, Ordu Türküleri, Ordu Halk Müziği, Salih Turhan, Taner Can.
J. S. Bach'ın solo viyolonsel için 1. süitinin kontrbas için düzenlemelerinin incelenmesi
Yaylı çalgıların barok dönemde gelişmesi ve müzik türlerinin daha kesin formlara dönüşmeye başlaması ile birlikte, çalgıların solo oda müziği ve orkestra repertuvarı giderek zenginleşmiş ve bugünkü standart çalgı müziği repertuvarını oluşturan en temel eserler dönemin bestecileri tarafından yazılmıştır. Çalgıların karakteristik özellikleri, oda müziği ve orkestradaki temel görevleri, çalım tekniğinin ve müziksel gerekliliğinin ana hatlarını oluşturmuştur. Keman, flüt ve obua gibi solo çalgılar eserlerde melodik yapıyı daha sıklıkla sergilerken, viyola ve kontrbas gibi daha kalın sesli çalgılar daha çok armonik yapı ve ritimsel yapının bütünlüğünde kullanılmış ve bu çalgıların çalım tarzları ve kullanım şekilleri bu ihtiyaçlar çerçevesinde gelişmiştir. Bu yüzden barok dönemden günümüze kadar yazılmış olan çalgı müziği repertuvarına genel olarak bakıldığında, her çalgının birbirinden farklı oranda solo eser içeren repertuvarları bulunduğu görülmektedir. Kontrbas, yaylı çalgılar ailesinin en kalın sesli çalgısıdır. Daha önce de belirtildiği gibi kullanım alanı uzun bir dönem boyunca oda müziği ve orkestra eserlerinde bas partisi seslendirmekten öteye pek gitmemiştir. Barok dönemde yazılmış olan sınırlı sayıda konçerto ya da sonat türündeki eserler, dönemin bazı usta çalgıcılarının çalışmaları ya da hem icracı hem besteci olan müzisyenlerin yazmış olduğu solo eserlerdir. Daha geniş bir perspektiften bakıldığında, barok dönemden günümüze kadarki süreçte, kontrbas için yazılmış olan eserlerin keman gibi daha solistik bir çalgının repertuvarı ile kıyaslandığında, kontrbas repertuvarındaki eserlerin oranı oldukça az bir artış göstermiştir. Bu çalgılar arasındaki repertuvar farklılığı, çalgıların eğitim süreci içerisindeki ve konser performanslarındaki ihtiyaç dengesini bozmaktadır. Bu yüzden özellikle geçen 20. yüzyıldan itibaren, kontrbas repertuvarına alınmış olan fakat orijinali kontrbas için olmayan ve bu yüzden daha sonradan kontrbasa uyarlanmış çok fazla eser olduğu görülmektedir. Bu nedenle bu tez çalışmasında açıklığa kavuşturulmak istenen konulardan ilki yukarıda bahsedilmiş olan kontrbas repertuvarı çalışmaları üzerinedir. Diğer bir konu ise, yaşadığı dönemin müzik türlerinin en önemli örneklerini vermiş olan barok dönemi bestecisi J. S. Bach'ın 1. Viyolonsel süitinin kontrbas repertuvarındaki yeri, kontrbasa yeniden düzenlenmesi sürecinde karşılaşılan sorunlar ve çözümleri açıklanmaya çalışılmıştır. Anahtar kelimeler: Repertuvar, Viyolonsel, Kontrbas
Çarli'nin Teyzesi (Charley's Aunt) müzikali temelinde Donna Lucia D'alvadorez karakterinin incelenmesi
1892 yılında İngiliz yazar ve oyuncu Walter Brandon Thomas'ın yazdığı, yaşadığı dönemde kendisinin de oynamış olduğu, izlenme rekorları kıran, çevirileri, müzikalleri, filmleri yapılan dünyaca ünlü "Çarli'nin Teyzesi (Charley's Aunt)" tiyatrosunun, 1973 yılında Oscar Borisovich Feltsman tarafından bestelenen müzikal eserin, 21 Nisan 2014 yılında Türkiye'de ilk kez Adana Çukurova Üniversitesi Devlet Konservatuvarı Opera-Şan Bölümü hazırlık, lisans 1, lisans 2, lisans 3, lisans 4 öğrencilerinin de oynadığı ve bu oyunun sahneye konma süreci, oynadığım " Donna Lucia d'Alvadorez" karakterinin incelenmesi ele alınmıştır. Yayınlandığında bu esere dair ilk Tükçe kaynak olup, Devlet Opera ve Balesi ile Devlet Tiyatroları genel müdürlükleri repertuvarlarına alınıp sahnelenmesi durumunda yardımcı olacaktır. Çalışmanın içeriğinden bahsedecek olduğumuzda; birinci bölümde müzikal kelimesinin açıklamasının ve örneklerinin yer aldığını, ikinci bölümde oynanan Çarli'nin Teyzesi (Charley's Aunt) müzikali yazarı Walter Brandon Thomas'ın ve bestecisi Oscar Borisovich Feltsman'ın biyografisinin ve eserlerinin, üçüncü bölümde Çarli'nin Teyzesi (Charley's Aunt) Müzikali hakkında bilgilerin, oyunun uyarlamalarının ve özetinin ayrıca müzikaldeki Donna Lucia d'Alvadorez karakterinin hazırlığının ve bu karakterin söylediği şarkının armonik ve biçimsel incelendiğinin bilgilerine ulaşabiliriz. Anahtar kelimeler: Walter Brandon Thomas, Çarli'nin Teyzesi, Oscar Feltsman, Müzikal, Donna Lucia d'Alvadorez
Musical component in Ahmet Rasim's works
While being one of the prominent figures of Turkish literature, Ahmet Rasim was also a gifted composer and songwriter of Turkish-Ottoman classical music. Providing a clear, living portrait of the everyday life in late Ottoman İstanbul in many of his works and articles, he analyses with the same bright openness also Turkish music, one of its most typical and essential components. As an effective member of İstanbul's musical entourage during his entire life, Ahmet Rasim highlighted many times in his works the importance and profoundness of the trait d'union between literature and music in Turkish culture. Rasim's works have already been analysed many times from the literary and linguistic point of view but not from the musical one. The aim of this paper is pointing out how Ahmet Rasim, in our opinion one of the figures who better underlined the connection between music and literature in Turkey, denoted this strong relationship in his works and gained therefore a unique position in Turkish musical literature. KEYWORDS: Turkish Music, İstanbul, Ahmet Rasim.
Kontrbas tarihinde Serge Koussevitzky
Bu araştırmada ilk olarak kontrbasın günümüze kadar geçirdiği yapısal değişiklikler ve gelişmeler incelenmiştir. Konuyu araştırırken, viyol ve keman ailelerinin tarihi ve çalgıların özellikleri gözlenmiş, iki ailenin çalgıları arasındaki farklar ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmanın bir bölümünde kontrbasın orkestraya girişi, ilk solo eserleri, ilk kontrbas solistleri ve ilk kontrbas metotları incelenmiştir. Araştırmanın amaçlarından bir diğeri, kontrbas tarihinde en büyük virtüözlerden ve bestecilerden biri olan Serge Koussevitzky'nin katkıları ve önemi incelemektir. Koussevitzky'nin yaşam öyküsü ele alınmış ve Rusya'da kontrbas icra sanatının gelişimine değinilmiştir. Rus kontrbasçı yaşadığı dönemin en iyi solo kontrbas sanatçılarından biri olmuştur. Sadece Rusya'da değil, Avrupa'da da konserler vermiş ve takdir görmüştür.