Avrupa Birliği ve azınlıklar

Uluslararası ilişkilerde her zaman ciddi bir sorun olarak algılanan azınlıklar konusu, Avrupa Birliği bağlamında da önemli bir yere sahiptir. Konunun belli başlı uluslararası organizasyonlarda çeşitli yönleriyle ele alınmasına karşın henüz ne azınlık kavramına genel geçer bir tanım bulunabilmiştir, ne de bu alanda uluslararası hukuk bakımdan geçerliliği olan standartlar belirlenmiştir. Kısmen bu duruma bağlı olarak, Avrupa bütünleşmesi bağlamında da azınlıklara ilişkin somut ve belirgin bir yaklaşımın söz konusu olmadığı gözlenmektedir. Fakat, gerek son zamanlarda uluslararası alanda dikkati çeken genel eğilime, gerekse de bütünleşme hareketinin siyasi birliğe doğru yönelmesine paralel olarak, çok belirgin olmamakla birlikte "ayrımcılığın önlenmesi"nden "azınlıkların korunması'na doğru bir tavır değişikliğinin gerçekleştiği gözlenmektedir. Bu değişikliğin gözlendiği başlıca alan, Birliğin dış ilişkileri olup özellikle aday ülkelerin Birliğe tam üyelikleri bağlamında dikkati çekmektedir. Buna karşın, Birliğin iç işleri söz konusu olduğunda konu oldukça dolaylı bir biçimde "ayrımcılığın önlenmesi" ve "bölgeselleşme" hareketleri çerçevesinde gündeme gelmektedir. Ayrıca gerek uluslar üstü organlar düzeyinde, gerekse de üye devletler düzeyinde konuya ilişkin tutum farklılıkları gözlenmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, Avrupa Birliği bağlamında azınlıklar konusunda genel olarak gözlenen belirsizliğe dikkat çekmektir. Bu doğrultuda oldukça tanımlayıcı (deskriptif) bir tutum benimsenmiş, söz konusu belirsizliğe yol açan faktörlere ilişkin kesin yargılardan mümkün olduğunca kaçınılmıştır. Bununla birlikte, bu faktörlere ilişkin bazı ipuçlarının da çalışma süresince belirginleşeceği umulmaktadır.