Avrupa Birliği güvenlikleştirme politikalarının etkileri: Bosna Hersek örneği (2004-2018)

Bu çalışmada, Avrupa Birliği'nin 2004-2018 yılları arasında Bosna Hersek'te uyguladığı güvenlikleştirme politikalarının ülkede güvenlik, istikrar ve kalıcı barışın sürekli kılınmasına nasıl ve hangi parametrelerde etki yaptığı ortaya koyulmaktadır. Bosna Hersek'te 1992-1995 yılları arasında 3,5 yıl süren ve yüzbinlerce insanın hayatını kaybetmesine, milyonlarca insanın mülteci veya ülkesinde yerinden edilmiş olmasına neden olan haksız savaşı sona erdirmek ve soykırıma varan eylemleri durdurmak amacıyla imzalanan Dayton Barış Antlaşması'nın üzerinden 20 yıldan fazla süre geçmesine rağmen, başta AB olmak üzere uluslararası toplum kalıcı barış ve istikrarı sağlamak adına çalışmalarını hâlâ sürdürmektedir. Bosna Hersek siyasetinde etnik çizgi her zamankinden daha fazla parçalanmış ve taraflar arasındaki savaş başka yollarla devam etmektedir. Uluslararası toplum, Bosna Hersek'in Avrupa Birliği'ne tam üyeliği ile tüm taraflardaki savaş izlerinin iyileşeceğini ummaktadır. AB, Dayton sisteminin eksikliklerine bir cevap olarak geliştirdiği BH'yi AB'ye entegrasyon stratejisi, Kopenhag Okulu Güvenlikleştirme Kuramı ve Huntington'un Medeniyetler Çatışması Kuramı çerçevesinde, siyasi, askeri, toplumsal, ekonomik ve çevresel sektörler göz önünde bulunarak incelenmiştir. AB'nin 2008 yılında imzalandığı geçici ticaret anlaşması ve 2016 yılında yürürlüğe giren İstikrar ve Ortaklık Anlaşması ile AB üyeliği yolunda önemli gayret sarf edilmiştir. Buna rağmen, BH'nin AB'nin üyelik kriterlerini karşılama konusunda daha yolun başında olduğu, anayasasından seçim sistemin kadar bir çok alanda AB'nin istediği düzenlemeleri tamamlanmadan AB'ye aday ülkesi statüsü kazanmasın bile mümkün olmadığı görülmektedir. Dayton'un ortaya çıkardığı siyasal yapı ve taraflara sunduğu haklar nedeniyle Bosna Hersek halen 1995 yılı siyasetinin çıkmazındadır. Anahtar Kelimeler: Dayton Barış Antlaşması, Yüksek Temsilcilik, Avrupa Birliği, AB Gücü, AB Özel Temsilciliği.