Avrupa Birliği'nde temel hakların korunması: Temel haklar şartı ve onu doğuran süreç üzerine bir inceleme

Avrupa bütünleşmesinde insan haklarının gelişim süreci, savaş yorgunu Avrupalı devletlerin kalkınma hamlelerini gerçekleştirirken dikkate almak durumunda oldukları etmenleri, kıta üzerinde hayata geçirilmek istenen siyasi idealleri ve pratik koşulların sevk ettiği devletlerarası iş birliği hareketlerini, bütünleşmeyi tasarlayan ve inşasında rol alan aktörlerin otoritelerini koruma çabalarını ve ayrıca ulusal dinamiklerinin ulusüstü uzlaşı gayretlerini ne ölçüde etkilediğini ortaya koyan önemli bir tarihsel tecrübedir. Bu süreç günümüzde en gelişmiş haklar kataloğu olarak kabul edilen Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı'nı doğurmuştur. Lizbon Antlaşması'ndan itibaren Birliğin insan haklarına temas ettiği tüm durumlar üzerinde etki doğuran Şart, üye devletler açısından ise sadece Birlik hukukunu uyguladıkları durumlarda uymakla yükümlü oldukları bir anayasal metindir. İçinden çıktığı bütünleşme sürecinin inişli çıkışlı seyrine ilaveten taslak hazırlama çalışmalarından bağlayıcılık kazandığı ana kadar karşılaşılan olaylar Şart'ı insan haklarına dair gelecekteki uluslararası mutabakat arayışlarında örnek olay ve model belge konumuna getirmiştir. Bu çalışmada, Avrupa Birliği Temel Haklar Şartı'nı doğuran bütünleşme süreci insan haklarını merkeze alarak incelenecek ve Şart'ın içeriğiyle birlikte Avrupa Birliği hukukundaki yeri ortaya konulmaya çalışılacaktır.