Avrupa Birliği'ne uyum sürecinde Türkiye'de sivil toplum kuruluşlarıyla ilgili yapısal ve yasal düzenlemeler ve sivil toplum kuruluşlarının farkındalığı

Türkiye'de 2000'li yıllarla birlikte Avrupa Birliği (AB)'ne uyum yolundaki çalışmalar hızlanmıştır.ilk olarak, 1999 yılında Türkiye'nin aday ülke kabul edilmesinin ardından, AB Konseyi Türkiye'nin yerine getirmesi gereken yükümlülükleri içeren Katılım Ortaklığı Belgesi (KOB)'ni 2000'de açıklamıştır. KOB'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından onaylanmasından sonra Türkiye KOB kapsamında yapacağı düzenlemeleri içeren ilk Ulusal Programını 2001'de hazırlamış, anayasa ve çeşitli kanunlarında Kopenhag Siyasi Kriterlerine uygun düzenlemeler yapmıştır. AB Devlet ve Hükümet Başkanlarının 17 Aralık 2004 tarihli Zirvesinde aldığı karar doğrultusunda 3 Ekim 2005 tarihinde Lüksemburg'da yapılan Hükümetler Arası Konferans ile Türkiye resmen AB'ye katılım müzakerelerine başlamıştır. Yine aynı gün, Türkiye için, Müzakere Çerçeve Belgesi yayımlanmıştır. Böylece, Türkiye ile AB arasındaki inisli çıkışlı ilişkiler, çok önemli bir dönüm noktasını aşarak yepyeni bir sürece girmiştir. AB'ye uyum sürecinde yapılan düzenlemelerden önemli bir kısmı da Sivil Toplum Kuruluş (STK)'ları ve özellikle de derneklerle ilgilidir. Araştırmada AB'nin genişleme süreci, AB-Türkiye ilişkileri, AB'ye uyum sürecinde Türkiye'de STK'lara yönelik olarak yapılan başlıca düzenlemeler ve derneklerin bu düzenlemeler hakkındaki farkındalık düzeyi incelenmistir. Bu amaçla Devlet Planlama Teşkilatı (DPT) statistikî Bölge Birimleri Sınıflandırmasına göre Düzey I (12 Bölge)'den seçilen 12 ilde (Ankara, Antalya, Balıkesir, Bursa, Erzurum, Gaziantep, İstanbul, İzmir, Kırıkkale, Malatya, Trabzon ve Zonguldak) faaliyet göstermekte olan derneklere yönelik bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışma, AB'ye uyum sürecinde STK'lara yönelik olarak yapılan düzenlemeler hakkında derneklerin farkındalık düzeyini ortaya koyması, eksikliklerin tespit edilmesi ve giderilmesi noktasında bazı öneriler getirecek olması açısından önemli bir bosluğu doldurmaya yönelik olmustur. Bu noktada Türkiye'de konusunda ilk olacak çalışmanın, sonuçlarıyla bilim dünyasına olduğu kadar politika belirleyicilere ve uygulayıcılara da yol gösterici olması beklenmektedir. Proje 12 aylık zaman süresinde ve görece yapılabilir bütçe ile AB uyum süreci ve STK'lar alanında uzmanlığı ve çalışmaları bulunan proje ekibi tarafından anket tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir.