Avrupa birliği perspektifinde Türkiye ekonomisinde bölgesel kalkınma ajanslarının uygulama imkanları

Ülke ekonomisi, mikro birimlerin kümelendiği bölgesel ekonomilerden oluşmaktadır. Ülke ekonomisinin kalkınması isteniyorsa, bölgesel dinamiklerin harekete geçirilmesi gerekmektedir. Ancak bölgeler arasındaki kalkınmışlık farklılıkları, ülke kalkınmasını menfi yönde etkilemektedir. Bu bağlamda, bölgelerarası eşitsizlikleri gidermeye yönelik politikalar üretmek gerekmektedir. Sözkonusu politikaların uygulanmasında ise bazı araçlara ihtiyaç duyulmaktadır. Araçlar içerisinde en etkililerinden bir tanesi Bölgesel Kalkınma Ajansları'dır. Ajanslar, bulundukları bölgenin dinamiklerini harekete geçirerek bölgesel ekonomiyi canlandırmak, örgütlemek ve geliştirmek için çalışmaktadır. Bölgenin kalkınması için iç dinamiklerin yeterli olmadığı durumlarda, dış kaynakları bölgeye çekebilme yetisine sahip Ajanslar, bölge halkının gelişim sürecinde de önemli rol oynamaktadır. Çalışmanın birinci bölümünde, bölgesel kalkınma sürecinde eşitsizlik yaratan faktörler incelenmiş, değişik bölge tanımlamaları üzerinde durulmuştur. Ardından, bölgesel kalkınmayla ilgili teorilere değinilmiş, bölgesel kalkınma stratejisi ve politikası çerçevesinde bölgesel kalkınmanın amaçları ve araçları inceleme konusu yapılmıştır. İkinci bölümde, AB, kurumları ve ülkeleriyle ele alındıktan sonra, seçilmiş AB ülkelerindeki bölgesel eşitsizlikler irdelenmiştir. Ardından, AB bölgesel stratejisi ve politikası bağlamında bölgesel politika hedefleri ve araçları üzerinde durulmuş, AB'de bölgesel kalkınma politikası aracı olarak Kalkınma Ajansları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde, Türkiye'deki bölgelerarası kalkınmışlık farklarının sebepleri incelenmiş, MDS yöntemi kullanılarak bölgelerarası farklılıklar istatistiksel olarak ortaya konulmuştur. Bu uygulama çalışması ile Türkiye'nin hangi bölgelerinde Kalkınma Ajansları'na ihtiyaç duyulduğu ispatlanmıştır. Ardından, Türkiye'nin Bölgesel Kalkınma Politikası ve Türkiye'deki Kalkınma Ajansları incelenmiş, son olarak Türkiye'nin kalkınmasında teknolojiye dayalı bütüncül yaklaşım çerçevesinde Türkiye'de kurulmakta olan Kalkınma Ajansları'nın başarısı için bir model ortaya konmuştur. Model, merkezi yönetimle koordineli şekilde uygulandığı takdirde, kurulmakta olan Kalkınma Ajansları'nın, bulundukları bölgenin kalkınmasında öncü rol oynayacakları ve Türkiye'nin sürdürülebilir kalkınma sürecine önemli katkılar sağlayacakları değerlendirilmektedir.