Avrupa Birliği sığınma politikası ve Türkiye'nin sığınma politikasına etkisi

Ekonomik bütünleşme temelinde kurulan Avrupa Birliği, düzensiz göç hareketleri karşısında sınırlarını korumak için aşamalı olarak siyasal bütünleşme yoluna gitmiş ve daha korunaklı bir yapı kurmak adına ortak göç politikası oluşturmaya çalışmıştır. Ancak bu çabalar 1990'lara kadar çok etkili olamamıştır. Dublin Sözleşmesi ve Amsterdam Antlaşması ile ortak göç politikası oluşturulması noktasında bir ivme yakalamaya çalışılmasına rağmen sığınma talepleri karşısında üye ülkelerin inisiyatif kullanmaları ve değerlendirmenin ilk başvurulan ülke tarafından yapılması, ortak bir sistem oluşturulmasında yetersiz olunduğunu göstermektedir. 1999 Helsinki Zirve Kararında Türkiye'nin AB'ye aday ülke olduğunun açıklanmasıyla birlikte göç ve mülteci konuları önem kazanmıştır. 2001 tarihli Katılım Ortaklığı Belgesi'yle de göç alanında Türkiye'den beklenen uyum çerçevesi açıklanmıştır. Süreç içinde siyasal konjonktürde yaşanan dalgalanmalar, özellikle 2011 yılından itibaren Suriye'de ortaya çıkan iç karışıklık sonucu güvenli yerler arama ihtiyacı, insanları kitleler halinde uluslararası koruma talebinde bulunmaya itmiştir. Bu yoğun göç dalgası karşısında ise AB, siyasal çatışmaların yaşandığı bölgelere Türkiye gibi yakın olan ülkelerle göç yönetimi konusunda işbirliğine yönelmiştir. Bu bağlamda Türkiye'de artan sığınmacı ve geçici koruma statüsündeki kişilerin varlığı mevcut Türk göç politikasını ve göç yönetim biçimlerini daha fazla etkilemeye başlamıştır. Adaylık sürecinde bir ülke olarak Türkiye göç ve sığınma konularındaki mevzuatını Avrupa Birliği ile uyumlaştırma çalışmalarına devam etmektedir. Sonuç olarak, Avrupa Birliği - Türkiye ilişkilerinin yapısını anlamada göç olgusu önemli bir unsurdur. Çalışmada literatür ve mevzuat taraması yapılarak tarihsel süreç içinde değişen göç politikaları ve göç yönetimindeki yeniden yapılanmalar ele alınarak AB sığınma politikasının Türkiye'ye etkileri ölçülmeye çalışılacaktır.