Avrupa Birliğine üyelik sürecinde AB ülkeleri ile Türkiye'nin ekonomik kriterlere bağlı performans karşılaştırması

Bu tezin amacı, Avrupa Birliğine (AB) uyum süreci çerçevesinde Türkiye'nin ekonomik göstergelerinin etkin olup olmadığını değerlendirmek ve diğer AB ülkelerine göre karşılaştırmalı performans analizi yapmaktır. Çalışmanın ilk bölümünde, Türkiye-AB ilişkilerinin tarihçesi genel hatlarıyla ele alınmış, AB'nin Maastricht Kriterlerine göre (Enflasyon, Faiz, Kamu Borçları/GSYİH, Bütçe Açığı/GSYİH) Türkiye ve bazı AB ülkelerinin göstergeleri değerlendirilmiştir. Çalışmada 28 AB ülkesi ve Türkiye için 2008-2017 periyodunda değerlendirme yapılmıştır. Çalışmanın ikinci bölümünde, AB ülkeleri ve Türkiye'nin, Maastricht Kriterleri bağlamında makroekonomik göstergelere göre kümeleme analizi ve panel veri yakınsama analizi yapılmıştır. Yapılan analizlerle birbirine daha çok benzerlik gösteren ülkeler gruplandırılmış ve birinci kuşak panel birim kök testleriyle ülkelerin yakınsama durumu değerlendirilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde, VZA modelleri ve Malmquist (TFV) Endeksi, çıktı yönlü CCR ve BCC modeli bulguları, Malmquist (TFV) Endeksi bulguları, sonuç ve öneriler yer almaktadır. Çalışmada, kümeleme analizi sonucu 3 küme elde edilmiştir. Kümeleme analizi sonucu elde edilen I.Grup, II.Grup ve III.Grup ülkeleri için düzeyde sabitsiz, sabitli ve sabitli-trendli modellerde genel olarak yakınsama tespit edilmiştir. VZA ve Malmquist TFV analizi bulgularında ise genel olarak, Türkiye'nin çıktı yönlü CCR - BCC modellerinde etkin bir ülke olmadığı, TFVG değerleri ele alındığında verimliliğinde sürekli düşüş yaşayan bir ülke olmadığı fakat AB ülkelerine kıyasla daha zayıf bir ekonomik performansa sahip olan bir ülke olduğu sonucu elde edilmiştir.