Avrupa yerel topluluklar veya yönetimler arasında sınırötesi işbirliği ve Türkiye uygulaması

ÖZET Avrupa Birliği ve Avrupa Konseyince, yerel ve bölgesel yönetimler arasında sınırötesi işbirliğinin oluşturulabilmesi ve geliştirilebilmesi için güçlü yerel ve bölgesel yönetimlerin olması gerektiği kabul edilmektedir. Bu nedenle çalışmamızda, Avrupa kıtasında ve Türkiye'de yerel ve bölgesel yönetimlerin güçlendirilmesine ve smırötesi işbirliğinin geliştirilmesine yönelik politika ve çalışmalar değerlendirilmiştir. Smırötesi işbirliği uygulamalarına ilişkin genel çerçeve ve temel ilkeler, Madrid Çerçeve Sözleşmesi ve Ek Protokolleriyle düzenlenmiştir. Bu temel dokümanlarda, bölgesel, kentsel ve kırsal kalkınma, çevre koruma, kamu faaliyet ve hizmetlerinin ilerletilmesi, ortak acil ihtiyaçlar gibi alanlarda smırötesi işbirliği aracılığıyla çözümler geliştirilmesi öngörülmektedir. Türkiye'de 2001 yılında yürürlüğe giren Çerçeve Sözleşme hükümleri kapsamında yürütülen çeşitli smırötesi işbirliği uygulamaları bulunmaktadır. Doğu - Batı Trakya Belediyeler Birliği (TRAKYAKENT), Meriç Belediyeler Birliği, Sınır Valilikleri Smırötesi İşbirliği Ağı, bu kapsamda yürütülen çalışmalardandır. Hem belediyeler düzeyinde hem de valilikler düzeyinde yapılan bu çalışmaların, sınır-bölgelerinin kalkınması, ortak sorunların çözümlenmesi, hoşgörü ve işbirliği anlayışının gelişmesi yönünde önemli katkılar sağlaması amaçlanmaktadır. Türkiye'de smırötesi işbirliği alanmda yürütülen diğer iki çalışma ise; 2004 - 2006 yıllarında uygulanmak üzere programlanan Interreg III/ A Yunanistan - Türkiye Sınırötesi İşbirliği Programı ve Türkiye - Bulgaristan Smırötesi İşbirliği Programıdır. Türkiye - Yunanistan sınırötesi işbirliği programı, işbirliği yapılacak alan konusunda iki ülkenin uzlaşamaması nedeniyle uygulanamamaktadır. Türkiye - Bulgaristan smırötesi işbirliği programı uygulanmaktadır.Çalışmamızda inceleyip değerlendirdiğimiz sınırotesi işbirliği politika, program ve uygulamaları; sınırın her iki tarafındaki eş kuruluşlara, birbirlerini tanıma ve diyalog kurma fırsatı tanınması ve birlikte çalışma kültürünün geliştirilmesinin gerekliliğini ortaya koymuştur. Mevcut sınırotesi işbirliği uygulamalarına ilişkin yapılan değerlendirmede; sınır- bölgelerinin kalkınmasını ve ortak sorunlarının çözümlenmesini sağlayacak işbirliği girişimlerinin nasıl yapılacağına dair öneriler geliştirilmiştir. VI