Avrupa yükseköğretim alanında uzaktan öğretim yapan kurumlarda akreditasyon: Bir karma yöntem araştırması

Bu araştırmada, Bologna Sürecine dahil olan ülkelerin açık ve uzaktan öğretim yapan yükseköğretim kurumlarının akreditasyon uygulamalarını araştırmak ve mevcut durumu belirlemek; Türkiye ve Bologna Sürecine dahil olan diğer ülkelerin açık ve uzaktan öğretim yapan yükseköğretim kurumlarının akreditasyon uygulamaları arasında eşbiçimlilik ve farklılıkların üzerinde kurumsal çevrenin etkilerini analiz etmek ve akreditasyon süreci içinde varsa yaşanan problemleri öğrenmek ve çözümü hakkında yetkililerden öneri almak hedeflenmiştir. Belirlenen amaç doğrultusunda, Bologna sürecine dahil olan ülkelerin açık ve uzaktan öğretim yapan akredite olmuş 51 yükseköğretim kurumu belirlenmiş ve bu kurumların akreditasyon yetkilileri gönüllülük bazında çalışmaya dahil edilmiştir. Gömülü karma yöntem deseninin kullanıldığı bu çalışmada, alanyazın taraması ve bu çalışmanın kuramsal çerçevesini oluşturan açık ve uzaktan öğrenmede sistem yaklaşımı ve yeni kurumsalcılığın temel kavram ve varsayımları dikkate alınarak bir anket hazırlanmıştır. Yarı-yapılandırılmış görüşme sorularını belirlemek için ise sistem yaklaşımı ve yeni kurumsalcılık kuramının temel ilkeleri seçilerek bir kuramsal dizey oluşturulmuştur. Araştırma sorularına tam olarak cevap bulabilmek için anket ve görüşmeye ek olarak doküman analizi de yapılmıştır. Çalışmanın sonucunda elde edilen bulgular ışığında, Bologna Sürecinde belirlenen Avrupa Standartları ve Yönergeleri temelli akreditasyon ölçütlerinin uygulanmasında ülkeler ve kurumlar arasında farklılıklar gözlemlenmiş ve bu ölçütlerin kurumlarda bir eşbiçimlilik yaratmadığı ortaya çıkmıştır. Ayrıca, kurumların akredite olma kararı alırken en çok yasal olmak üzere ekonomik ve sosyo-kültürel çevrelerinden etkilendikleri ortaya çıkmıştır. Kurumların akreditasyon sürecinde yaşadıkları en büyük problemlerden biri olarak geleneksel öğretim yapan yükseköğretim kurumlarına özgü ölçütler ile akredite edilmeleri gösterilmiştir.