Avrupa'da yükselen İslamofobi ve Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerine etkisi

İslamofobi, Avrupa Birliği'nin entegrasyon ve genişleme sürecinde etkili olan bir kavramdır. AB'nin entegrasyon sürecinde göç, küresel finansal kriz, dini radikal terör gruplarının "İslamcı" terör saldırıları, mülteci krizi ve aşırı sağ popülist partilerin yükselmesi; İslam ve Müslümanların Avrupa ülkelerinde bir güvenlik meselesine dönüşmesini sağlamıştır. Birliğin genişleme sürecinde İslamofobinin Türkiye'nin AB üyelik sürecine nasıl etki ettiğini ele almak bu çalışmanın amacıdır. AB'nin Koşulluluk ilkesi temelinde uygulanan genişleme politikasında, aday ülkelere yönelik bir kimlik kriteri bulunmamasına rağmen; Türkiye'nin dini ve kültürel kimliğinin AB üyelik sürecinde nasıl etkili olduğu Almanya, Avusturya, Fransa ve Hollanda'daki aşırı sağ popülist partilerin seçimlerde aldıkları oy oranı ve sandalye sayıları, parti programları, sloganları, liderlerin vaatleri ve söylemleri irdelenerek inşacı ve postyapısalcı yaklaşım çerçevesinde ele alınmıştır. Bu çalışmanın elde ettiği bulgulara göre, İslamofobi Türkiye'nin AB üyelik sürecinde iki şekilde etkili olmaktadır. İlki, İslamofobi AB'nin daha fazla genişlemesine yönelik karşıtlıkları artırır. Bu durum, Birliğin Türkiye genişlemesi hakkında üye ülkelerin tercihlerini belirler. İkincisi, Avrupa'da yükselen aşırı sağ popülist partilerin Türkiye'nin AB üyeliği konusundaki medeniyetçi ve kültürelist söylemler içeren politikaları, AB üyelik sürecinde Türkiye'nin "kültürel öteki" kimliğinin yeniden inşa eder. Bu doğrultuda, bu çalışmaya göre Avrupa'da göç, mülteci krizi, küresel finansal kriz, aşırı sağ popülist partilerin yükselişi ve "İslamcı" terör olaylarıyla birlikte yükselen İslamofobi, üye ülkelerin siyasi tercihlerini etkiler ve bu Türkiye-AB ilişkilerine, sadece resmi katılım müzakereleri sürecine göre değil; çalışmanın öne çıkardığı kültürel perspektiften de engel teşkil eder.