Avukatların problem çözme becerilerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ve iş yaşam dengeleri üzerindeki etkisinin incelenmesi: Isparta ili örneği

Avukatlık mesleği; sürekli yoğun ilişkiler gerektiren bir meslektir. Ayrıca müvekkillerin haklarını arama sürecinde avukatın rolü ile üstlendiği sorumluluk düzeyinin fazlalığı, buna karşın adli süreçlerdeki aksaklıklar ve uzun adli süreçlerin stres düzeyini arttırması ile birlikte avukatlık, problem çözme becerisine sahip, tükenmişlik yaşamaya elverişli ve iş-yaşam dengesini kurmada zorlanılan meslek grupları arasında yer almaktadır. Bu bakış açısıyla tasarlanan araştırmanın amacı, Isparta ilinde görev yapan avukatların problem çözme becerilerinin mesleki tükenmişlik düzeyleri ve iş yaşam dengeleri üzerindeki etkisinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Bu amaç doğrultusunda çeşitli sorulara cevap aranmıştır. Bu sorular, avukatların problem çözme becerilerinin ne düzeyde olduğu, mesleki tükenmişliklerinin ne düzeyde olduğu, iş yaşam dengeleri ve iş yaşam dengelerini etkileyen faktörlerin neler olduğudur. Ayrıca birtakım kişisel ve işle ilgili değişkenlerin Isparta ilinde görev yapan avukatların problem çözme becerileri ve mesleki tükenmişliklerini etkileyip etkilemedikleri ve etkiliyor ise ne derece etki ettiğinin tespit edilmesidir. Araştırmanın modeli, nicel ve nitel yöntemlerin beraber kullanıldığı karma yöntemdir. Bu araştırmanın karma yöntem ile yapılmasının sebebi, araştırma problemlerinin nitel veya nicel yöntemlerin tek başına cevaplayamayacağı araştırma sorularını kapsamasıdır. Araştırmanın çalışma grubunu Isparta ili merkez ilçesinde yaşayan avukatlar oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunu aktif avukatlık yapan 288 kişi oluşturmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda ise yine Isparta il merkezinde avukatlık görevini icra eden 20 kişi oluşturmuştur. Araştırmanın nicel boyutunda 2 farklı ölçek kullanılırken, nitel boyutu için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçekler, Şahin ve diğ. (1993) tarafından Türkçeye uyarlanmış Problem Çözme becerileri Ölçeği, Engin (1992) tarafından Türkçeye uyarlanmış Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve araştırmacı tarafından oluşturulan iş-yaşam dengesine ilişkin yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Araştırmada ne tür analizlerin kullanılacağının tespiti için ölçeklerin güvenirlik geçerlilik ve normallik testleri yapılmıştır. Analizler sonucunda parametrik testler kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları incelendiğinde, avukatların en yüksek ortalamayı kişisel kontrol alt boyutunda sağladıkları görülmüştür. Daha sonra sırasıyla yaklaşım-kaçınma tarzı, problem çözme ölçeği genel ortalamasından ve en son ise problem çözme güveni alt boyutundan sağladıkları, avukatların tükenmişlik ölçeği alt boyutları ve genel ortalamalarında, avukatların en yüksek ortalamayı kişisel başarı alt boyutunda sağladıkları daha sonra sırasıyla duygusal tükenmişlik, tükenmişlik genel ortalamasından ve en son ise duyarsızlaşma alt boyutundan sağladıkları bulgulanmıştır. Araştırmanın sonuçları doğrultusunda avukatların mesleğinin niteliği ve çalışma şartlarının artırılması hususunda önerilerde bulunulmuştur.