Ayak - ayak bileği patolojileri ve anatomik varyasyonları arasındaki ilişkilerin manyetik rezonans görüntüleme ile değerlendirilmesi

Ayak-ayak bileği patolojileri hastaların yürüme, günlük yaşam ve sportif aktivitelerinde ciddi olumsuzluklara yol açmaktadır. Bundan dolayı ayak- ayak bileğinde sık görülen patolojilerin ve bunlarla ilişkili olabilecek anatomik varyasyonların bilinmesi önemlidir. Manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ayak- ayak bileği değerlendirilmesinde kullanılan en yararlı non invaziv tanı araçlarından biridir. Çalışmamızda hastanemizde 2016-2020 yılları arasında ayak- ayak bilek semptomları nedeni ile MRG uygulanan 738 hastanın 849 ayak bileği retrospektif olarak değerlendirildi. Ayak bileği patolojilerinden; peroneal tendinopatiler, anterior talofibular ligaman (ATFL) yaralanmaları, talus osteokondral lezyonlar (TOL), fleksör hallusis longus (FHL) ve aşil tendinitleri, retrokalkaneal bursit ve Haglund deformiteleri incelendi. Anatomik varyasyonlardan ise retromalleolar fibular oluk (RMFO) şekli, os peroneum, os trigonum, aksesuar peroneus kuartus kası, fleksör dijitorum aksesoryus longus (FDAL) kası, aşağı yerleşimli peroneus brevis ve FHL kasları değerlendirildi. Preneus brevis (PB) ve FHL kas-tendon bileşkelerinin belirlediğimiz referans noktalardan uzaklığı ölçüldü. TOL'lerin alan hesaplamaları yapıldı. İstatistiksel değerlendirmede olguların oransal verileri için ki-kare analizi, niceliksel veri ölçümleri için bağımsız örneklem t testi uygulandı. PB ve FHL kas tendon bileşke (KTB) mesafeleri için receiver operating characteristic (ROC) analizi ile kesim değerleri belirlendi. Çalışmaya dâhil edilen 738 hastanın 274'ünün (%37,10) erkek ve 464'ünün (%62,90) kadın olduğu görüldü. Hastaların incelenen 849 ayak bileğinin 427'sinin (%50,3) sağ taraf ve 422'sinin (%49,7) sol taraf olduğu tespit edildi. RMFO şekli varyasyonlarının ve aşağı yerleşimli PB kasının peroneal tendon patolojilerine neden olabileceği gösterildi. PB KTB'sinin, PB tendonunun vertikal yırtığı ile ilişkili olabilecek kesim noktası değeri, fibula apeksinden 4,40 mm distal olarak hesaplandı. Os peroneum kemik varyasyonunun PL tendinopatileri için bir risk faktörü olduğu belirlendi. ATFL ve peroneal tendon patolojileri arasında anlamlı bir ilişki olduğu gösterildi. Peroneal tendon ve ATFL patolojileri olan hastalarda bulunan TOL'lerin, talar kubbenin lateralinde daha sık lokalize olduğu tespit edildi. Os trigonum kemik varyasyonunun FHL tendinopatileri, TOL ve retrokalkalneal bursit patolojileri için risk faktörü olduğu belirlendi. FHL tendinopatileri ile aşil patolojileri, retrokalkaneal bursit ve Haglund deformitesi arasında anlamlı bir ilişki olduğu gösterildi. Aşağı yerleşimli FHL kasının, FHL tendinopatileri için predispozan faktör olabileceği saptandı. FHL KTB'nin, FHL tendinopatileri ile ilişkili olabilecek kesim noktası değeri; kalkaneus posterior fasetin en yüksek yerinden 4,15 mm distal olarak hesaplandı. Aşil tendiniti, paratendiniti ve tendinozisi, retrokalkaneal bursit ve Haglund deformitelerinin izole olarak görülebildiği gibi beraber eşzamanlı olarak da bulunabildikleri tespit edildi. Sonuç olarak; MRG yönteminden yararlanarak ayak-ayak bileği patolojilerini ve anatomik varyasyonlarını değerlendirebilmek; aynı zamanda bu patolojiler ile anatomik varyasyonlar arasındaki eşzamanlı ilişkileri bilmek hekimler için tanı ve tedavide yol gösterici olacaktır.