Aydın ili Efeler ilçesi aile sağlığı merkezlerine başvuran bireylerde uyku bozukluğu prevalansı ve depresyon riskiyle ilişkisi

Giriş ve Amaç: Birinci basamağa başvuran bireylerin %46-69'unda uyku bozukluğu şikayeti bulunmaktadır. Aydın ili Efeler İlçesi Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde görülen uyku bozukluğu sıklığını tanımlamak ve olası depresyon riskiyle ilişkisini saptamak amaçlanmıştır. Yöntem: Kesitsel-analitik tipteki bu çalışmanın evrenini Aydın ili Efeler ilçesinde yaşayan 18-65 yaş arasında birinci basamak aile sağlığı merkezine başvuran bireyler oluşturmaktadır. Örneklem büyüklüğü Epi Info 7.2.5.0 programı kullanılarak 262 kişi olarak hesaplandı. Çalışma 01.09.2023 – 01.11.2023 tarihleri arasında Aydın ili Efeler İlçesi Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran ve çalışmaya katılmayı kabul eden 280 kişiyle yüz yüze görüşülerek yapıldı. Psikiyatrik hastalık tanısı olanlar çalışma dışı bırakıldı. Katılımcılara sosyodemografik veri toplama formu, Beck Depresyon ölçeği ve Pittsburgh Uyku Kalite İndeksi uygulandı. Elde edilen veriler SPSS 18.0 veri tabanına girilerek istatistiksel değerlendirmeler yapıldı. Bulgular: : Katılımcıların yaş ortalaması 38,52±13,81 yıl olup %50,7'si erkek, %49,3'ü kadındı. Katılımcıları Beck Depresyon Ölçeği'ne göre gruplandırdığımızda %65,4'ünde minimal düzeyde, %32,1'inde ise hafif düzeyde depresyon tespit edildi. Katılımcıların %49,6'sı uyku kalitelerini oldukça iyi olarak değerlendirdi. Katılımcıların uyku sürelerini sorduğumuzda sadece %8,9'u 7 saat ve üzeri uyuyordu. Düzenli spor yapma durumu, sigara kullanımı ve kronik hastalık varlığı ile uyku kalitesi arasında anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,001). Katılımcıların yaşları ile BDÖ puan ve PUKİ puan ortalaması arasındaki ilişkinin değerlendirilmesinde; yaş ile depresyon arasında ilişki saptanmazken, PUKİ toplam puanı ile arasında anlamlı ilişki tespit edildi (p<0,001). BDE puanları ile PUKİ toplam puanları arasında anlamlı düzeyde pozitif bir korelasyon saptandı (p<0,001). Sonuç: Çalışmamızda araştırmada uyku kalitesi kötü olanların oranı %71,8 bulunmuştur. Uyku bozukluklarının erken tanı ve tedavisi; hastalık yükünü azaltabilir, sağlık maliyetlerini düşürebilir, iş verimliliğini yükseltebilir ve bireylerin yaşam kalitesini artırabilir. Özellikle depresyon ve benzer psikiyatrik rahatsızlıklar uyku kalitesinden sıklıkla etkilenmektedir. Bu nedenle her iki rahatsızlığın tek başına varlığında diğerinin varlığının araştırılmasının fayda sağlayacağını düşünmekteyiz. Anahtar kelimeler: Depresyon, Erişkin, Uyku Kalitesi