Aydın ilinde bebek ölümlerine yönelik bir olgu- kontrol çalışması ve sözel otopsi yöntemiyle ölüm nedenlerinin değerlendirilmesi

Amaç: Aydın linde 01/01/2006-30/06/2006 tarihleri arasında meydana gelen ve l Saglık Müdürlügü tarafından saptanan bebek ölümlerinin tanımlayıcı özellikleri ve nedenlerinin belirlenmesi; bebek ölümlerine etkisi oldugu düsünülen risk faktörlerinin saptanması ve ölüm tespiti, bildirimi ve kayıtlarla ilgili sorunların tanımlanmasıdır. Gereç-Yöntem: Çalısma üç ayaklı olarak planlanmıstır. Çalısmanın ilk ayagı, bebek ölümlerinin cinsiyet, yer, zaman özellikleri ve nedenlerinin dagılımının degerlendirildigi kesitsel tanımlayıcı bir arastırmadır. kinci ayagı, bebek ölümlerine etkisi oldugu düsünülen risk faktörlerinin saptanmasına yönelik bir olgu-kontrol arastırmasıdır. Üçüncü ayagı ise, ölüm bildirimleri ve kayıtlarla ilgili tanımlayıcı bir arastırmadır. Ölümlerinin tanımlayıcı özelliklerinin belirlenmesi amacıyla; kayıtlar taranmıs; olgu-kontrol çalısmasında bebeklerin yakınları ile yüz yüze anket; ölüm nedenlerin belirlenmesine yönelik ise sözel otopsi uygulanmıstır. Sözel otopsi için DSÖ tarafından bebek ve çocuklarda kullanılması önerilen sözel otopsi formundan yararlanılmıstır. Ölüm nedenlerinin belirlenmesinde ICD-10'da yer alan 67 sebepli Bebek ve Çocuk Mortalitesi- Yogunlastırılmıs Liste'den yararlanılmıstır. Ölüm bildirimleri ve kayıtlarla ilgili sorunların tanımlanması için, kayıtlar taranmıs; kurum çalısanları ve bebeklerin yakınlarıyla görüsülmüstür. Arastırmada 01/01/2006-30/06/2006 tarihleri arasında ölen ve bildirimi yapılan bebeklerin tümü olgu grubunu olusturmustur. Her olgu için bir kontrol alınmıstır. Bulgular: BÖH ?12,0; YBÖH ?6,8; YSBÖH ?5,2 bulunmustur. Bebek ölümlerinin %55,1'i kız; %56,5'i yenidogan; %53,0'ü Aydın'da; %71,2'si saglık kurumunda gerçeklesmistir. Ölümlerin temel nedenlerinin dagılımında, perinatal dönemden kaynaklanan bazı durumlar grubunun %52,4'ünü, konjenital malformasyonlar, deformasyonlar ve kromozom anomalilerinin %21,2'sini olusturdugu saptanmıstır. Tartısma: Ölümlerin eksik veya gecikmis bildirimi, saglık yönetiminde önceliklerin belirlenmesinde hatalı yaklasımlarla sonuçlanabilmektedir. Ölenlerin bir saglık çalısanı tarafından görülmesi önemlidir. Bebek ölümlerinin önlenmesinde, birinci basamakta bütün gebeliklerin tespit edilerek yeterli sayıda ve nitelikli dogum öncesi bakımın sunulması önemlidir. Anahtar kelimeler: Bebek, bebek ölümü, ölüm nedeni, sözel otopsi