Aydın ilinde bilgisayarlı tomografi görüntüleri üzerinden sakrum, koksiks ve proksimal femur incelenerek cinsiyet ve yaş tayininde kullanılabilirliğinin değerlendirilmesi

Giriş ve Amaç: Adli Tıp pratiğinde ister antemortem dönem olsun ister postmortem dönem olsun muayene kimliklendirme ile başlar. Tıbbi ve adli olarak yapılan kimliklendirme özellikle ileri derecede bozulmuş veya çürümüş cesetlerde hekimi zorlamaktadır. Sadece kemik kalıntılarının kaldığı cesetlerde cinsiyet ve yaş tayini için çeşitli kemikler üzerinde morfolojik ve metrik çalışmalar yapılmaktadır. Bu çalışmanın amacı; sakrum, koksiks ve proksimal femurun Bilgisayarlı Tomografi görüntülerinden elde edilen antropometrik ölçümleri kullanarak, cinsiyet ve yaş tahmini yapmak ve bu konuya katkı sağlamaktır. Gereç ve Yöntem: Araştırma, analitik-kesitsel olarak, Ocak 2023 ve Temmuz 2024 tarihleri arasında, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Hastanesi'ne herhangi bir sebeple başvurmuş 100 erkek ve 100 kadın hastanın abdominopelvik BT görüntüleri değerlendirilerek gerçekleşmiştir. Olgular kendi içinde on yıllık aralıklarla 5 alt gruba ayrılmıştır. Görüntüler üzerinden her olgu adına sakrokoksigealde 10 adet (ASL, PSL, ASCL, PSCL, APD, MTD, PERIMETER, AREA, SD, MBA) ve standartizasyon sağlamak için sağ proksimal femurda 3 adet (NALF, NHF ve BNLF) olmak üzere toplam 13 adet ölçüm gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ki-kare, student-t ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya konu olmuş popülasyonda ortalama ASL, PSL, ASCL, PSCL, APD, MTD, PERIMETER, AREA, SD, MBA, NALF, NHF ve BNLF değerlerinin cinsiyetler arası anlamlı bulunmuş (p<0,05) ve bu değerlerin cinsiyet tayininde kullanılabilir oldukları belirlenmiştir. APD, MTD, PERIMETER, AREA ve SD değerlerinin ise toplam popülasyonda yaş için anlamlı artış gösterdiği (p<0,05), diğer parametrelerde (ASL, PSL, ASCL, PSCL, MBA, NALF, NHF ve BNLF) ise yaş ile birlikte anlamlı bir değişiklik olmadığı görülmüştür (p>0,05). Tartışma ve Sonuç: Bu çalışmada, sakrokoksigeal ve sağ proksimal femur ölçümlerinin cinsiyet ve yaş grubu belirlemede kullanım potansiyeli incelenmiştir. Araştırma bulguları doğrultusunda, ileri derecede çürümüş, parçalanmış, tamamen yanmış veya iskeletleşmiş insan kalıntılarında cinsiyet ve yaş tayininde bu ölçümlerin kullanılabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca, uzmanlar arasında ortaya çıkabilecek ölçüm farklılıklarını azaltmak amacıyla, geniş bir örneklem üzerinde makine öğrenmesi yöntemleri ve yapay zekâ uygulamalarının kullanılması önerilmektedir. Bu yaklaşımın, tıbbın diğer alanlarında olduğu gibi kimliklendirme süreçlerinde de önemli katkılar sunabileceği değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: Adli Tıp, Sakrum, Koksiks, Proksimal Femur, Cinsiyet Tayini, Yaş Tayini