Ayres duyu bütünleme terapisinin otizm spektrum bozukluğu olan çocuklarda adaptif davranış, mizaç, duyusal reaktivite, bağlanma ve oyun becerileri üzerine etkisi: Bir ay takipli randomize kontrollü çalışma

Bu çalışmanın amacı, ergoterapistlerin en sık kullandığı müdahalelerden olan Ayres Duyu Bütünleme (ADB) terapisinin, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) olan çocuklarda adaptif davranış, mizaç, duyusal reaktivite, bağlanma ve oyun becerileri üzerine etkilerini araştırmaktır. Çalışmaya yaşları 48-59 ay aralığında 60 OSB'li çocuk dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen çocuklar randomize şekilde müdahale (n:30) ve kontrol (n:30) grubuna atanmıştır. Müdahale ve kontrol grubuna 12 hafta boyunca haftada bir saat olmak üzere bireysel eğitim programı altında ince motor beceri eğitimi uygulanırken, müdahale grubuna ince motor çalışmalarına ilaveten ADB uygunluk ölçütlerine göre 12 hafta boyunca haftada üç gün, günde bir saat ADB terapisi uygulanmıştır. Katılımcılara müdahale öncesi (öntest), müdahale sonu (son-test) ve müdahale tamamlandıktan 1 ay sonra (takip) olmak üzere üç evrede değerlendirme testleri uygulanmıştır. Araştırmada adaptif davranış becerilerini değerlendirmek için Vineland Uyum Davranış Ölçeği (Vineland - II), duyusal reaktivite bozukluklarını değerlendirmek için Duyu Profili, mizaç profillerini değerlendirebilmek için Çocuk Davranış Listesi Kısa Form (ÇDL-KF), bağlanma stilleri için Bağlanma Q-Seti Versiyon 3, oyun becerilerini değerlendirebilmek için Yenilenmiş Knox Okul Öncesi Oyun Ölçeği (YKOÖOÖ), hedef takibi yapabilmek için Hedefe Ulaşım Ölçeği kullanılmıştır. Çalışmanın bulgularına göre ADB terapisi alan OSB'li çocuklarda, bireysel eğitim alan çocuklara göre, adaptif davranışın alt testlerinden günlük yaşam becerileri, iletişim, sosyal katılım ve motor alanlarda, duyusal reaktivite bozuklukları alt testlerinden duyusal işlemleme bölümü, davranışsal ve duygusal cevaplar, modülasyon alanlarında, mizaç alt testlerinden dışa dönüklük ve çabalı kontrol alanlarında, bağlanma alt testlerinden ise güvenli ve kaçıngan bağlanma alanlarında daha iyi bir gelişim görülmüştür (p<0.05). Sonuç olarak, ADB terapisinin OSB'li çocuklarda çok yönlü olumlu etkileri olabileceği sonucuna ulaşılmıştır.