Azerbaycan yerel yönetimleri ve belediyecilik sistemindeki mevcut sorunlar ve çözüm önerileri

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, kurulmadan 119 yıl önce devlet Çarlık Rusyası tarafından ele geçirilmiştir. Çarlık Rusyası'nın ele geçirdiği Azerbaycan toprakları monarşik yapıda yönetilmiş ve devletin hakimiyetinde bulunan halklara ikinci sınıf halk gözüyle baskı yapılarak, yönetilmiştir. Özellikle, AHC'nin kurulmasından önceki dönemde yerel yönetimlerde yabancı yöneticiler mevcuttu. Yeni hükümet Azerbaycanlılardan başka hiç kimsenin yerel yönetimde aktif rol almasına müsaade etemeyen bir yönetim anlayışı ile işe başladı. Daha sonraları AHC'nin kurulmasından sonra, yerel yönetimde aktif rol alan devletin yönetimde yaptıkları hatalar ve genç yönetimin beyanname kabul etmesi sonucunda parlamenter yönetime sahip bir devlet ortaya çıkmıştır. Azerbaycan devletinin 2019 dahil topraklarının % 20' sinin Ermeniler tarafından alınmasının, temelinin 119 yıl önce atılan yerel yönetimin bir kalıntısı olduğu yapılan araştırmalar sonucunda ortaya çıkmaktadır. SSCB hakimyeti sırasında devletin Azerbaycandaki yerel yönetim değişikliklerinin kollektifleşme yapısının oluşturulması sonucunda, devletin ekonomik sisteminin uçuruma sürüklenmiştir. Daha sonraları kabul edilen beyannamelerin devletin ekomonisinin iyileştirmesi yerine daha da uçuruma sürüklemiştir. Çalışmada yapılan araştırmalar sonucunda devletin yerel yönetiminin temeline 119 yıl önce koyulan dinamitin 1990 senesinde fitilinin ateşlenmesi sonucunda devletin topraklarının, başka bir halkın Çarlık Rusyası yönetimi dahil, Azerbaycan topraklarına yerleştirilmesinin, daha sonraları SSCB yönetiminin bu siyaseti destekler açıdan uyguladığı siyaset de bu siyasetin devam ettirildiğini göstermektedir. Bağımsızlığını kazanan Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetinin SSCB' nin yerel yönetimine benzer yerel yönetim anlayışı benimsemiştir. Lakin daha sonraları ADC'idevlet belediyelerin oluşturulması beyannamesini kabul etmiştir.Lakinİcra Hakimiyetlerinin varlığı ve yerelde daha etkin söz sahibi olması da belediyelerin yerelde sorunlar yaşamasına, bu sorunların giderilmesine yönelik adımların atılmaması, belediyelerin bütcelerinin kısıtlı olması sonucunda sorunlar yaşaması da çalışmanın temel araştırma konusu olarak ele alınmaktadır.Bunun yanısıra İcra Hakimiyetlerinin yerelde elinde bulundurdukları yetkilerin belediyelerin yerelde yapılacak çalışmasında sorunlara yol açtığını, belediyelerin elinde bulundurdukları bütcenin belediye tarafından etkin şekilde kullanılmaması, toprak vergisinin belediyeler tarafından toplanılamaması ve belediyelerin bu sorunları çözmesinde merkezi yönetim tarafından ne gibi çözümler yapılabilineceğini çalışmanın temel araştırma konusu olarak ele alınacaktır. Anahtar Kelimeler: Azerbaycan'daki yerel yönetimler, SSCB, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti, Valilikle