Bademin (Amygdalus vulgaris L.) klonal olarak çoğaltılması

Öz Prunus amygdalus L.'NIN ÎN VİTRO DOKU KÜLTÜR TEKNİKLERİ KULLANILARAK ÇOĞALTILMASI YAPAR, Narin Haki Yüksek Lisans Tezi, Biyoloji Bölümü Tez Yöneticisi: Yard. Doç. Dr. Canan CAN Eylül, 2004, 40 sayfa Badem {Prunus amygdalus L.) Gaziantep'te doğal bir yayılış alam bulan ve yetiştiriciliği yapılan bir türdür. Son dönemlerde bazı hibrit çeşitlerin bölgeye adaptasyon çalışmaları yapılmakta, aşı ile üretimi kolay olan bir bitki olmasına rağmen bu çeşitlerde üretim güçlüğü ile karşılaşılmaktadır. Bu çalışmada in vitro doku kültürü teknikleri kullanılarak Garrigues ve Yaltsinki çeşitlerinin çoğaltılması üzerinde araştırmalar yapılmıştır. Murashige ve Skoog-MS (1962) ortamının kullanıldığı çalışmada sürgün ucu, nod ve embryolar farklı sitokinin (Benzylaminopurine-BAP ve Kinetin-K) ve oksin (Naphthalene acetic acide-NAA, Indole 3 -acetic acide-IAA) kombinasyon ve konsantrasyonlarında kültüre alınmıştır. Embriyo kültürlerinde çeşitler arasında herhangi bir farklılık olmaksızın hormon içermeyen MS bazal ortamı en iyi kök gelişimini sağlarken, Yaltsinki çeşidinde 0.5 mg/lt I AA gövde gelişimini olumlu yönde etkilemiştir. Kültüre alınan sürgün uçlarında kallus gelişimi meydana gelmiş ve her iki çeşitte de 4.0 mg/lt BAP kolay kırılabilir ve hızlı gelişen kallus oluşumunu teşvik etmiştir. Bu kalluslarda somatik embriyo gözlenmemiştir. Kültüre alınan nodal eksplantlardan bitki gelişimi en iyi oranda 2.0 BAP mg/lt ve 0.5 IAA mg/lt hormon kombinasyonunu içeren MS ortamı üzerinde meydana gelmiştir. Elde edilen sonuçlar, nodal eksplantlann Garriguez ve Yaltsinki çeşitlerinde direk somatik embryogenez ve bitki regenerasyonunda kullanılabileceğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Badem, bitki doku kültürü, klonal çoğaltım