Bağımsız düzenleyici kuruluşlar ve Türkiye'de enerji sektöründe uygulanması

2001 yılında yürürlüğe giren 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu) kurulmuş ve Avrupa Birliği standartlarından birisi olan Elektriğin Liberalizasyonu konusunda önemli bir adım atılmıştır. Aynı yıl içerisinde çıkarılan 4646 sayılı Kanun ile doğalgaz piyasasını, 5015 sayılı Kanun ile petrol piyasasını ve 5307 sayılı Kanun ile de LPG piyasasını düzenleme ve denetleme yetkisi EPDK'ya verilmiştir.Enerji sektöründeki regülâsyonun ana amacı, tüketicilere kesintisiz, kaliteli ve ucuz elektrik enerjisinin temin edilebilmesidir. Enerji üretimi, iletimi, dağıtımı ve ticaretinin kamusal hizmet alanı yaklaşımı terk edilerek ve tekelci yapılar parçalanarak, rekabetin tesis edilmesine imkân tanıyacak bir yasal çerçeveye oturtulabilmesi için gereken araçlardan en önemlisi olan ana mevzuata ve bu kapsamda şeffaf bir enerji piyasasının işlemesini sağlayacak olan bağımsız bir düzenleyici kurulun oluşturulmasına büyük önem verilmiş ve bu bağlamda EPDK hayata geçirilmiştir.Türkiye enerji sektörüne yönelik düzenleme, AB uyum süreciyle birlikte gündeme gelmiş, Avrupa Birliği Direktifleri ve enerji piyasasında yaşanan büyük yolsuzluklar da EPDK gibi bağımsız bir kurulun kurulmasını hızlandıran etkenlerdir.EPDK; genel anlamda piyasa faaliyetlerinin ve bu faaliyetlerden kaynaklanan hak ve yükümlülükleri belirleyen lisanslar ile mevcut sözleşmelerin bu kanun hükümleri gereğince düzenlenmesi, uygulama yönetmeliklerinin oluşturulması, iletim-dağıtım-toptan ve perakende satış tarifelerinin incelenmesi ve onaylanması, piyasa faaliyetlerinin denetlenmesi ile piyasanın yasaya uygun olarak işlemesini sağlamak üzere görevlendirilmiştir.Türkiye'nin enerji talebinin büyüme performansı ve yaşam standartlarındaki yükselmeye bağlı olarak artacağı, arzın ise talebin gerisinde kalacağı tahmin edilmektedir. Bu bağlamda da enerji sektörünün yeniden yapılandırılma sürecinin başarılı olmasında EPDK'nın yerinde uygulamaları ve performansı etkili olacaktır.