Bakteri yüzey slime yapısındaki moleküllerin, bakteri adheransı ve antibiyotik direncine etkisi

BAKTERİ YÜZEY SLİME YAPISINDAKİ MOLEKÜLLERİN, BAKTERİADHERANSI VE ANTİBİYOTİK DİRENCİNE ETKİSİGiriş: Biyofilmler irreversibl olarak herhangi bir yüzeye, ara yüzeye veya birbirlerine bağlımikrobiyal topluluklardır. Biyofilm oluşturan mikroorganizmaların adhezyon yetenekleri,virulansı ve biyofilm oluşumu ile konak savunmasından kaçması ve antibiyotiklerinetkilerinden korunması, biyofilm infeksiyonları ile mücadelede yeni ve etkili yöntemleringerekliliğini ortaya koymaktadır.Amaç: Biyofilmin yapısı tam olarak tanımlanamamış olmakla birlikte, biyofilmtabakasının karbonhidrat içeriğinde siyalik asitin bulunabileceği ve bakterinin adheransı ileantibiyotik direncinde etkili olabileceği düşünlmektedir. Bu çalışmada nöraminidazın slimeoluşum, bakteri adheransı ve antibiyotik direncine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır pGereç ve Yöntem: Çalışmada, çeşitli klinik örneklerden izole edilen 63 adet koagülaz negatifstafilokok, ve 91 adet Enterococcus spp izolatı kullanıldı. Bakterilerin slime üretimi,Christensen yöntemi (kalitatif tüp yöntemi) ve kantitatif mikrodilüsyon plak yöntemi ilesaptandı. Kantitatif mikrodilüsyon plak yönteminde ise 595 nm dalga boyunda mikroplakokuyucuda (Thermo Multiscan Spectro) optik dansitesi 1' den büyük olan izolatların slimeoluşturduğu kabul edildi. İzolatların antibiyotik duyarlılıkları; NCCLS M2-A8 ve M100-S13önerileri doğrultusunda disk difüzyon yöntemi ve mikrodilüsyon sıvı yöntemi ile belirlendi.Nöraminidazın, slime oluşumuna ve antibiyotik direncine etkisinin görülmesi amacı ile;bakteriler (0,5 Mc Farland), nöraminidaz ile artan dilüsyonlarda antibiyotik ve nöraminidazkarışımı ile birlikte 96 kuyucuklu U tabanlı polistiren plaklara ekildi. Slime oluşumununizlenmesi için plaklar kristal violet ile boyanarak 595 nm.' de, antibiyotik direnci için 625nm.' de spektrofotometrik olarak değerlendirildi.Bulgular: Çalışmanın sonucunda hem KNS hem de enterokok suşlarının slime oluşturmaözelliklerine göre adherans ve çoğalması incelendiğinde, slime-pozitif bakterilerin slime-negatif bakterilerden daha fazla adhere olarak çoğaldığı saptandı ve sonuçlar istatistikselolarak da anlamlı bulundu. Slime oluşturma özelliği ile antibiyotik dirençleri arasındakiilişkiye bakıldığında, koagülaz negatif stafilokoklarda slime-pozitif bakterilerin antibiyotikdirencinin daha fazla olduğu gözlenirken, bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı.Enterokoklarda ise; ampisilin ve penisilin direncinin slime-negatif suşlarda daha fazla olmasıistatistiksel olarak anlamlı bulunurken, rifampisin ve siprofloksasin direncinin slime-pozitifsuşlarda daha fazla olması istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Nöraminidaz uygulamasısonucu KNS suşlarında slime oluşumunun azaldığı saptandı ve bu sonuç istatistiksel olarakanlamlı bulundu. Enterokok suşlarında ise nöraminidazın slime oluşumunu azalttığıgözlenmekle birlikte, bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. . Her iki grupta danöraminidazın, bakterilerin adherans ve çoğalmasına etkili olmadığı görüldü. Koagülaznegatif stafilokoklarda nöraminidazın artan doz siprofloksasin ile birlikte uygulanmasınınslime oluşumunun azalttığı saptandı ve bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulundu.Enterokoklarda ise nöraminidazın artan doz vankomisin ile birlikte uygulanmasının slimeoluşumunu azalttığı saptandı ancak bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı. Her ikigrupta da uygulamanın bakteri adheransına herhangi bir etkisi görülmedi.Sonuç: Bu tez çalışmasında, nöraminidazın slime oluşum, bakteri adheransı ve antibiyotikdirencine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Nöraminidazın antibiyotikle veya antibiyotikolmaksızın bakterilerin slime oluşturmasına etkili olduğu açıktır. Bu sonuç, siyalik asitinslime tabakasının karbonhidrat içeriğinin önemli bir bileşeni olduğunu ve siyalik asit ileyapılacak çalışmaların slime üreten bakterilere bağlı kronik infeksiyonların tedavisinde hedefmolekül olabileceğini düşündürmektedir ve bu konuda daha çok çalışmaya gereksinim vardır.Ayrıca bu çalışma, enterokoklarda nöraminidazın biyofilm oluşumuna etkisinin izlendiği ilkçalışma olması açısından da önem taşımaktadır.Anahtar kelimeler: Biyofilm, adherans, nöraminidaz, siyalik asit