Slam dünyasında güç dengesi: Yavuz Sultan Selim Dönemi Osmanlıİmparatorluğu sultan üzerine bir vaka çalışması

Bu tez, güç dengesi teorisinin açıklayıcı gücünü ve evrensel uygulanabilirliğini, I. Selim dönemindeki Osmanlı İmparatorluğu'na odaklanan Batılı olmayan bir vaka çalışması üzerinden incelemektedir. Osmanlı İmparatorluğu'nun hızlı yükselişi ve Selim'in sekiz yıllık kısa ama dönüştürücü saltanatı altında on altıncı Orta Doğu'sunda Osmanlı hegemonyasının kurulması, bu vakayı teorinin varsayımlarına ve uygulanabilirliğine meydan okuyan sapkın bir vaka haline getirmektedir. Bu çalışmada, Osmanlıların yükselişinin rakip devletler (Safeviler, Memlükler ve Avrupalı Güçler) tarafından iç veya dış dengeleme mekanizmaları yoluyla neden etkili bir şekilde engellenemediğini araştırmak için süreç izleme yöntemini kullanılmaktadır. Tez, Osmanlı'nın Orta Doğu'da hegemonya kurmadaki başarısını üç faktöre bağlıyor: I. Selim'in liderliği, Osmanlı askeri üstünlüğü ve etkili bir karşı koalisyonun olmaması. Selim, hanedan rakiplerini ortadan kaldırarak ve elit kurumları kontrol ederek otoritesini sağlamlaştırmış, hızlı ve birleşik dış eylemlere olanak sağlamıştır. Osmanlı ordusunun gelişmiş barut kullanımı, disiplinli teşkilat yapısı ve lojistik verimliliği rakiplerini geride bırakmıştır. Buna karşılık, Safeviler ve Memlükler yapısal eksiklikler ve kendilerine özel zorluklar nedeniyle zayıflarken, Avrupalı devletler kıtasal rekabetlerle dikkatlerini dağıtmaya devam ettiler. Osmanlıların rakiplerinin içinde bulunduğu bu yapısal ve siyasi koşullar, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı etkili bir dengeleyici koalisyonun kurulmasını engellemiştir.