Balıkesir-Balya yöresi kurşun-çinko tesis artıklarının değerlendirilmesi

ÖZEI Balıkesir -Balya yöresinde bulunan eski simli kurşun madeninin zenginleştirme tesisi artıklarının değer lendirilebilme olanaklarının araştırılması bu tezin konusunu oluşturmaktadır. Bölgede Flotasyon Artığı, Jig Artığı, Ocak Yolu Altı Jig Artığı ve İzabe Artığı olmak üzere dört çeşit yığın bulunmaktadır. Bölgeden alınan bu dört çeşit artık numuneleri üzerinde boyut dağılımı analizi ve mineralojik incelemeler yapılmıştır. Bu incelemeler sonucunda izabe artığının farklı özellikler taşıdığı saptandığından, bu tezin konusu dışında tutulmuştur. îlk üç artık yığınından alınan temsili örneklerin miktarı oranında karıştırılması ile hazırlanan numune üzerinde zengin leştirme deneyleri yapılmıştır. Artıklarda yapılan minerolojik incelemelerde, pirit, sfalerit, seruzit, galen, eser miktarda kalkopirit ve arsenopirit, kuvars, kalsit, feldspat gibi minerallere rastlanmıştır. Metal sülfürler uzun süre atmosferik koşullar altında kaldığından kenarlarında ayrışım zonları oluşmuştur. Galen genellikle çok ince dağılımlı olup, kenarlarında alterasyon sonucu oluşan seruzit tabakası ve tayin edilemeyen kurşun oksit bileşikleri gözlenmektedir. Karışım numunesinin yapılan boyut dağılımı analizlerinde ince boyutlu olup, % 45' e yakın bir kısmının 0.074 mm altında bulunduğu sap tanmıştır. Yine yapılan kimya analizlerinde numunenin % 4.7 Zn ve % 3.8 Pb içerdiği anlaşılmıştır. Karışım numunesiyle ön zenginleştirme amacıyla, sarsıntılı ma sada, malzemenin yaklaşık % 45'ni oluşturan şlam ayrıldıktan sonra, çeşitli boyut gruplarında deneyler yapılmıştır. Uygun verimlerle, bir kurşun ön konsantresi alınamamıştır. Flotasyon deneylerinde, ksantatlarla çeşitli koşullarda öncelik le balk konsantre alınmaya çalışılmıştır. Yapılan ön deneylerde en iyi sonucu pH 12' de 400 g: /ton CuSO, ve 250 g /ton KEX+KAX karışımı kulla narak ulaşılmıştır. % 36 Zn ve % 9.02 Pb içeren konsantre, % 40 gibi bir metal kazanma verimiyle elde edilmiştir. Flotasyonda ikinci grup deneylerde çinko-kurşun minerallerine karşı seçimli, Cyanamid firması tarafından önerilen fosfin tipi ve thiofosfat tipi reaktifler denenmiş tir. En iyi sonuç Aero 3477 isimli reaktifle alınmıştır. Burada % 48.94 Zn ve % 11.18 Pb içeren konsantre, % 40, gibi bir metal kazanma verimiyle alınabilmiştir. -ıı-