Barajların tip seçiminin belirlenmesinde uzman sistem kullanımı

111 ÖZET Doktora Tezi BARAJLARIN TIP SEÇİMİNİN BELİRLENMESİNDE UZMAN SİSTEM KULLANIMI M. Emin EMİROĞLU Fırat Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İnşaat Mühendisliği Anabilim Dalı 1999, sayfa:193 Bu çalışmada, barajların tip seçimi, yapay zekanın bir alt birimi olan uzman sistemler kullanılarak yapılmıştır. Barajlarda tip seçimine karar vermek ve bir uzman sistem oluşturmak için uzman bilgilerine gereksinim vardır. Bu çalışmada uzman sistem için bilgi tabam oluşturulurken; tecrübeli mühendislerin görüşlerinden, ASCE'nin düzenlediği sempozyum kitaplarındaki tecrübeli mühendislerin makalelerinden, tecrübeli mühendislerin barajlar üzerine yazdığı pratiğe yönelik baraj kitaplardan, baraj planlama raporlarından, konuyla ilgili üniversite öğretim üyelerinin görüşlerinden ve makalelerden yararlanılmıştır. Baraj tip seçici uzman sistem oluşturulurken ESTA shell programı kullanılmıştır. Birinci bölümde çalışmanın amacı, kapsamı açıklanmış ve çalışmayla ilgili araştırmalar verilmiştir. İkinci bölümde, baraj tiplerinin planlama özellikleri son gelişmeler ve uzman bilgilerine göre verilmiştir. Son yıllarda geliştirilen baraj tipleri daha detaylı olarak incelenmiştir. Üçüncü bölümde baraj tip seçimine tesir eden faktörler, her baraj tipi için ayrı ayrı ele alınmıştır. Barajın tip seçimine ait bu bölümde verilen bilgiler, hazırlanan uzman sisteme bir veri tabam oluşturmaktadır. Dördüncü bölümde mühendislikte uygulanan yapay zeka sistemleri sunulmuştur. Yapay zekanın bir alt birimi olan uzman sistemler daha geniş olarak ele alınmış ve çalışmada kullanılan ESTA shell programı tanıtılmıştır. Beşinci bölümde baraj tip seçimi uzman sistemler kullanılarak yapılmıştır. Uzman sistem için gerekli olan kurallar maddeler halinde sunulmuştur. Burada verilen kurallar kullanılan shell ortamında programa öğretilmiştir. Hazırlanan program ülkemizde inşa edilen birçok baraj planlama raporlarına göre test edilmiş ve yapılan uygulamalardan dört tanesi sunulmuş ve yorumlanmıştır. Altına bölümde çalışmadan elde edilen sonuçlar özetlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Barajlar, baraj tip seçimi, yapay zeka, uzman sistemler