A geographical analysis of population growth and distribution in Bardarash district

Nüfus artışı ve dağılımı, bir bölgedeki veya ülkedeki bireylerin sayısını etkileyen doğum ve ölüm oranları, göç ve coğrafi faktörler gibi unsurlardan etkilenir. Irak'ın 1921'de kuruluşundan bu yana yedi nüfus sayımı yapılmış olup, en sonuncusu 1997 yılında gerçekleştirilmiştir. Nüfus artışı ve mekansal dağılım, sosyal, ekonomik ve çevresel boyutları anlamak için kritik öneme sahiptir. 2006 yılına kadar Bardarash, Akre ilçesinin bir alt ilçesiydi, ancak diğer ilçeler gibi ayrı bir ilçe haline gelmiştir. Bardarash doğum ve ölüm oranları ve göç gibi doğal faktörler nedeniyle nüfus dinamiklerinde önemli değişiklikler geçirmiştir. 1997 yılında, alt ilçenin nüfusu 47.564 iken, 2009 yılında ilçenin nüfusu 116.700'e ulaşmıştır. 2015 yılında, IŞİD nedeniyle yerinden edilmiş Iraklıları barındırmak için bir kamp kurulmuş ve yerinden edilen kişi sayısı 11.000'e çıkmıştır. Haziran 2021 itibarıyla, kampta kalan nüfus 3.541'e düşmüştür. Coğrafi konum, bölgenin incelenmesi için kritik öneme sahiptir ve nüfus dağılımı ve ekonomik faaliyetleri etkilemektedir. Bardarash ilçesi, 36.9.0 ile 36.42 kuzey enlemleri ve 43.24.0 ile 43.54.0 doğu boylamları arasında yer alan önemli bir bölge olan Duhok ilinde bulunmaktadır. Ticaret yolu ve tarım alanı boyunca yer alması, nüfus artışını çekmiştir. 1957'den 2006'ya kadar, Duhok ve çevresindeki alanlardaki nüfus büyüklüğü doğal olarak artmış, 1957'deki ilk resmi nüfus sayımı il genel nüfusunun %7.5'ini oluşturmuştur. 1987 sayımı, Bardarash'ın nüfusunun Duhok ilinin toplam nüfusunun %8.6'sı olduğunu göstermiştir. Ancak, 1991'de Baas hükümetine karşı yapılan Kürt ayaklanması sonrası ekonomik koşullar nedeniyle nüfus artışı yavaşlamış ve Bardarash'ın temsil oranı 2004'e kadar %8.8'de kalmıştır. 2004 ile 2009 yılları arasında Bardarash, yıllık %10.4'lük hızlı bir nüfus artışı yaşamış ve Duhok ilinin toplam nüfusunun %9.9'una ulaşmıştır. Bu değişim, Darato ve Rovia köylerinin alt ilçeler olarak yeniden sınıflandırılması ve Baas rejiminin çöküşü sonrası mülteci akını gibi idari reformlardan kaynaklanmıştır. Ancak, 2020'de, Bardarash'ın nüfusu, Duhok ilinin toplam nüfusuna kıyasla %9.5 azalmış ve yıllık nüfus artışı normal %2.9 oranına yavaşlamıştır. Bu değişiklikler, idari yönetim, sosyo-ekonomik ilerleme ve demografik dinamikler arasındaki bağlantıyı vurgulamaktadır. Kırsal nüfus 1987 ile 2009 yılları arasında önemli ölçüde azalmış, 2009'da, kentsel nüfus çalışma alanının toplam nüfusunun %33.4'ünü oluşturarak, önceki yıllara kıyasla yüksek bir oran sergilemiş ve yıllık %34.2'lik bir büyüme oranı göstermiştir. 2020'ye gelindiğinde kentsel nüfus %46.7'ye yükselirken, çalışma alanındaki kırsal nüfus, siyasi istikrarsızlık ve ekonomik zorluklara rağmen toplam ilçenin nüfusunun %53.3'ünü oluşturmuştur. özellikle Kalak alt ilçesindeki köylerde IŞİD'in gelişi bu düşüşü etkilemiştir. Çalışma alanındaki nüfus dağılımı ve modelleri, diğer bölgelerde olduğu gibi doğal ve insani faktörlerden etkilenmekte olup, etkilerin derecesi bölgelere ve ülkelere göre değişmektedir. Anahtar Kelimeler: Nüfus artışı, Dağılım, Faktörler, Coğrafya.