Barış eğitimi programının öğrenci şiddeti üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Bu araştırmada Barış Eğitimi programının öğrenci şiddeti üzerindeki etkilerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda; Barış Eğitimi programı hazırlanmış ve İlköğretim beşinci sınıf öğrencilerine uygulanmıştır.Barış Eğitimi programında; barış, şiddet ve çatışma kavramlarının tanımlarına ve bu kavramlar arasındaki ilişkiye değinilmiştir. Çatışmaların anlaşılması için; çatışmaların nedenlerine ve olası sonuçlarına yer verilmiştir. Çatışmaların çözümünde öğrencilerin, etkin dinleme becerilerini kullanmalarına; empati kurmalarına; olumsuz duygularını tanımlamalarına ve öfkelerini yönetmeye yönelik etkinlikler kullanılmıştır. Ayrıca bu programda müzakere ve arabuluculuk süreçlerini tanımlayan ve bu becerilerin kazanılmasını sağlayan etkinlikler de bulunmaktadır.Bu araştırmada, ?Öntest-sontest Kontrol Gruplu Yarı Deneysel Desen? kullanılmıştır. Araştırma İzmir'in 2 ilköğretim okulunda öğrenim gören ilköğretim beşinci sınıf öğrencileri ile gerçekleştirildiği için öğrencilerin rasgele seçilmesi mümkün olmamıştır. Bu nedenle bu araştırmada yarı deneysel desen kullanılmıştır.Araştırmaya katılan öğrenciler iki gruba ayrılmıştır. Gruplardan biri deney grubu olarak kabul edilmiş ve bu gruba "Barış Eğitimi" programı uygulanmış; diğer grup ise kontrol grubu olarak belirlenmiş ve bu gruba program uygulanmamıştır. Araştırmaya toplam 104 öğrenci katılmıştır. Deney grubu, 27 kız ve 24 erkek olmak üzere toplam 51 öğrenciden; kontrol grubu ise 24 kız ve 29 erkek olmak üzere toplam 53 öğrenciden oluşmuştur.Gruplara çalışmanın başında Sarı (2005) tarafından geliştirilen ?Çatışma Çözüm Becerileri Ölçeği? ve Şahin (2004) tarafından geliştirilen ?Saldırganlık Ölçeği? uygulanmıştır. Daha sonra deney grubundaki öğrencilere araştırmacı tarafından geliştirilmiş olan "Barış Eğitimi? programı verilmiştir. Uygulama sonunda gruplara ölçme araçları tekrar uygulanmıştır.Araştırmaya ilişkin veriler, 2007-2008 eğitim-öğretim yılında İzmir ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı iki ilköğretim okulunun beşinci sınıf öğrencilerinden elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel analizleri SPSS 11 for Windows Paket Programı kullanılarak yapılmıştır.Araştırma sonucunda Saldırganlık Ölçeğine ilişkin sonuçlara göre Barış Eğitimi alan öğrencilerin saldırganlık düzeyleri almayan öğrencilerinkine göre daha düşük çıkmıştır. Öğrencilerin öntest puanlarında anlamlı fark bulunmazken sontest ve fark puanlarında anlamlı fark bulunmuştur. Barış Eğitimi programı öğrencilerin saldırganlık eğilimlerini olumlu yönde etkilemiştir. Deney ve kontrol grubu kız ve erkek öğrencilere ait sonuçlar incelendiğinde kız ve erkek öğrencilerin saldırganlık eğilimleri arasında anlamlı fark olduğu; Barış Eğitimi alan deney grubu kız ve erkek öğrencilerine ait puanlar karşılaştırıldığında ise saldırganlık eğilimleri arasında anlamlı fark olmadığı belirlenmiştir.Çatışma Çözümü Becerileri Ölçeğine ilişkin sonuçlara göre bu program deney grubu öğrencilerinin olumlu ve yapıcı çatışma çözme becerilerini arttırırken, olumsuz ve yıkıcı becerilerini azaltmıştır. Deney grubu kız ve erkek öğrencilere ait sonuçlar incelendiğinde kız ve erkek öğrencilerin olumlu ve barışçıl çatışma çözme becerileri kullandıkları, kontrol grubu kız ve erkek öğrencilerinin ise olumsuz ve yıkıcı becerileri seçtikleri saptanmıştır.Anahtar Kelimeler: Şiddet, Çatışma Çözüm Stratejileri ve Barış Eğitimi