Bartın ili Kaman köyü katı atık bertaraf tesisi sahasının jeolojik ve jeoteknik özelliklerinin incelenmesi

Günümüzde, büyük küçük birçok yerleşim biriminin karşılaştığı en önemli çevre problemlerinden birisi de evsel katı atıklardır. Bu atıkların değerlendirilmesi ve çevreye zarar vermeden bertaraf edilmesi gerekmektedir. Katı atıklar; arazide uzaklaştırma, yakma, kompostlaştırma, geri kazanım ve geri dönüşüm gibi çeşitli yöntemler ile değerlendirilmekte ve bertaraf edilmektedir. Bartın İli Katı Atık Depolama Alanı, vahşi depolamadan dolayı çevre kirliliğine neden olmakta ve dolayısıyla halkın sağlığını doğrudan tehdit etmektedir. Bu nedenle bu sahanın Katı Atık Depolama Alanı olarak terk edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı; Bartın İli Merkez İlçe Kaman Köyü sınırları içerisinde kurulması planlanan, yeni Katı Atık ve Bertaraf Tesisi sahasının Katı Atık Bertaraf Tesisi için gereken koşulları sağlayıp sağlamadığının araştırılmasıdır. İnceleme sahası, Bartın İli Merkez İlçe Kaman Köyü sınırları içersinde 2,5 km kuzey batısında ve şehir merkezinin yaklaşık 6-6,5 km kuzeyinde ormandan tahsisli 98.029,94 m2'lik alan içerisinde yer almakta olup orman arazisinde kalmaktadır. Bartın İli Katı Atık Depolama Alanı olarak seçilen Kaman Köyü sınırları içerisinde yer alan jeolojik birimlerin; jeoteknik özelliklerinin ve yeraltı suyu seviyelerinin belirlenmesi, tasarıma yönelik hesaplama ve kriterlerinin (zemin sınıf ve grubu, indeks özellikleri, emniyetli taşıma gücü, oturma, şişme, şev duraylılığı, sıvılaşma vb.) belirlenmesi, permeabilite (geçirimlilik) özelliklerinin değerlendirilmesi, planlama aşaması ve sonrasındaki yapım aşamasında karşılaşılabilecek zemin problemlerinin belirlenmiştir. İnceleme alanında önceki yıllarda yapılmış olan zemin etüt çalışmalarında açılan jeofizik çalışmaları, bunlara ilaveten yeni açılan araştırma çukurları ve zemin sondajları bir bütün olarak değerlendirilmiştir. İnceleme alanında yer alan jeolojik birimlerin çeşitleri ve dağılımları tespit edilmeye çalışılmış, yerinde deneyler yapılmış, alınan bozulmuş ve bozulmamış örnekler ve karot örnekleri üzerinde zemin ve kaya mekaniği deneyleri yapılarak zeminin mühendislik özellikleri araştırılmıştır. Ayrıca, yapılması planlanan Katı Atık ve Bertaraf tesisinin yapımı esnasında ve sonrasında etkileyebilecek jeolojik-jeoteknik faktörlerin belirlenmesine çalışılmıştır. Bartın İli Düzenli Katı Atık Projesi kapsamında yapımı planlanan tesisin zemin birimlerinin temel olma özellikleri, taşıma gücü, jeoteknik parametrelerini belirleme, geçirimlilik durumu, kazı güvenliği ve zeminin jeolojik-jeoteknik özelliklerinin ve jeolojik çevre koşullarının, tasarlanan tesise etkileri incelenmiştir. Arazi gözlemleri, araştırma çukuru ve sondaj çalışmalarına göre inceleme alanında; Üst Kratese-Kampaniyen yaşlı Akveren Formasyonu (KTa)-Çangaza Volkanit Üyesi (KTaç)'ne ait Kahvemsi siyahımsı gri renkli, gevşek, suya doygun, kırıntılı kumlu yer yer iri bloklu volkanik kumtaşı, gri siyah renkli kil ve yer yer andezitler yer almaktadır. Çalışma sahasında hesaplamalar ve analizlerde kullanılan parametreler sondajlar, laboratuvar deneyleri, gözlemsel etüt, RMR-GSI sınıflamaları, RockLab programı ve literatür çalışmaları yardımıyla elde edilmiştir. İnceleme alanındaki jeolojik birimlerin hidrojeolojik özellikleri dikkate alınarak taneli ortam akiferi(Akf-1), erimeli-çatlaklı kaya ortam akiferi (Akf-2), akiklüd ortam (Akl) ve akifüj ortam (Akj) olarak ayırtlanmıştır. Araştırmada elde edilen bulgu ve hesaplamalar; Bartın İli Katı Atık Depolama Alanı olarak seçilen Kaman Köyü sınırları içerisinde yer alan jeolojik birimlerin, özellikleri açısından planlama aşaması ve sonrasındaki yapım aşamasında karşılaşılabilecek zemin problemlerini olumlu yönde karşılayacağını göstermektedir.