Başhemşin (Çamlıhemşin/Rize)'in florası, fitososyolojisi ve etnobotanik özellikleri

Bu çalışmada, Başhemşin (Çamlıhemşin/Rize) ve çevresinin florası, fitososyolojisi ve etnobotanik özellikleri araştırılmıştır. 74 familya ve 260 cinse ait 36'sı endemik toplam 518 tür ve türaltı takson tespit edilmiştir. Bu taksonlardan 1 türün Lycopodiophyta; 14 türün Pteridophyta; 490 tür, 10 alttür, 1 varyete ve 2 melez türün Spermatophyta bölümüne ait olduğu saptanmıştır. En çok takson içeren familyalar: Asteraceae (57), Poaceae (50), Fabaceae (29), Brassicaceae (29), Rosaceae (26), Lamiaceae (22), Caryophyllaceae (21), Cyperaceae (17), Apiaceae (15), Boraginaceae (15) ve Ranunculaceae (15)'dir. Taksonların hayat spektrumunda 229 hemikriptofit, 145 kriptofit, 62 terofit, 57 kamefit, 17 fanerofit, 3 nanofanerofit, 2 vasküler parazit, 1 nanofanerofit/kamefit ve 1 hidrofit bulunduğu belirlenmiştir. Araştırma alanında 224 Avrupa-Sibirya, 21 İran-Turan ve 11 Akdeniz floristik bölgesi elementi bulunduğu tespit edilmiştir. Araştırma alanında, orman (Sedo stoloniferi-Piceetum orientalis), alpin çalı (Vaccinio myrtilli-Rhododendretum caucasici) ve yüksek dağ çayır (Gentiano pyrenicaeNardetum strictae, Festucetum lazistanico-woronowii, Agrostio lazicae-Sibbaldietum parviflorae, Carduo lanuginosi-Thalicretum foetidae, Stachyo macranthae-Polygonetum carnei ve Thalictro foetidi-Epilobietum angustifolii) vejetasyonlarına ait 8 bitki birliği tespit edilmiştir. Bu birliklerden 2'si (Carduo lanuginosi-Thalicretum foetidae ass. nova ve Thalictro foetidiEpilobietum angustifolii ass. nova) ilk kez bu çalışma ile bilim dünyasına tanıtılmıştır. 24 familya ve 43 cinse dahil olan 58 doğal taksonun, yöre halkı tarafından değişik amaçlarla kullanıldığı belirlenmiştir. Bu taksonlardan 30'unun gıda, 20'sinin ilaç, 9'unun çay, 8'inin yakacak, 6'sının süs, 3'ünün nazarlık, 1'inin hayvan antiseptiği ve 1'inin de yapı malzemesi olarak kullanıldığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Flora, Fitososyoloji, Etnobotanik, Başhemşin, Rize.