Çocuk hastalarda diyetin inflamatuar potansiyeli ile oral ve periodontal sağlık ilişkisinin incelenmesi

Amaç: Bu çalışmada, sağlıklı 6-14 yaş arası çocuklara ait kişisel faktörlerin (sosyodemografik faktörler, ağız-diş sağlığı alışkanlıkları, antropometrik ölçümler), beslenme alışkanlıklarının ve diyetin inflamatuar potansiyelinin (C-Dİİ) ağız ve diş sağlığı üzerine etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı'na muayene ve tedavi amacıyla başvuran 300 çocuk ve ebeveynleri ile yürütülmüştür. Katılımcılardan sosyodemografik veriler, ağız hijyeni alışkanlıkları, besin tüketim sıklıkları ve üç günlük besin tüketim kayıtları elde edilmiştir. Çocukların ağız içi muayeneleri sırasında DMFT, dmft, Pİ, Gİ ve SKİ değerleri kaydedilmiştir. Çocuğun üç günlük beslenme kaydının bulunduğu formdaki veriler, BeBiS 8.1 programına girilerek alınan besin ögeleri miktarı belirlenmiştir. Bu veriler ışığında; C-Dİİ skorları hesaplanmıştır. İstatiksel analiz için, Jamovi:2.3.28 İstatistik Programı kullanılmıştır. Veriler Ki-kare, Mann-Whitney U Testi, Kruskal-Wallis Testi ve Spearman Korelasyon Analizi ve Regresyon Analizi yapılarak analiz edilmiştir. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: C-Dİİ skoru ile DMFT (r=-0,122, p=0,035) arasında negatif, Pİ (r=0,125, p=0,03) arasında pozitif yönde korelasyon gözlemlenmiştir. 6-10 yaş grubunda Pİ (F3,152=4,33, p=0,011), Gİ (F3,152=3,74, p=0,011) ve SKİ (F3,152=2,76, p=0,041); 11-14 yaş grubunda Gİ (F3,140=3.50, p=0,021) değerlerinin, C-Dİİ çeyreklikleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark gösterdiği belirlenmiştir. Diyet ile alınan besin ögeleri ve besin tüketim sıklıklarının; DMFT, dmft, Pİ, Gİ ve SKİ üzerine etkilerinin olduğu gözlemlenmiştir. Gece diş fırçalama alışkanlığı olan çocuklarda Pİ (p<0,01), Gİ (p<0,01) ve SKİ (p=0,01) anlamlı olarak daha düşük bulunmuştur. Diş fırçalarken kanama görülen bireylerde DMFT (p<0,01), Gİ (p<0,01) ve SKİ (p<0,01) değerleri istatistiksel olarak anlamlı düzeyde yüksek saptanmıştır. Ayrıca, kardeş sayısı (p=0,005), hasta yaşı (p<0,001) ve VKİ (p<0,001) ile DMFT ve SKİ arasında anlamlı pozitif ilişkiler bulunmuştur. Sonuç: Çalışma sonuçlarımız dahilinde diyetin inflamatuar yapısının çocukluk dönemi periodontal sağlığı üzerinde belirgin etkiler oluşturduğu saptanmıştır. Antiinflamatuar özellik taşıyan beslenme düzenlerinin, periodontal parametrelerde iyileşmeye katkı sağlayabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle çocuklarda erken dönemde, antiinflamatuar temelli beslenme alışkanlıklarının kazandırılması önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Ağız sağlığı, Antiinflamatuar diyet, Beslenme, Çocuk diş hekimliği, Diyet inflamatuar indeksi