Başkanlık sisteminin Türk siyasal sistemi ve siyasal sistemin çeşitli aktörleri temelinde incelenmesi

Başkanlık sistemi dünyada pek çok ülkede uygulanmakta olan bir siyasal sistemdir. İlk ve en iyi örneği ABD'de görülen başkanlık sistemi, sert kuvvetler ayrılığına dayanan yasama ve yargı organlarının denetimi içinde yürütmenin iktidar olanaklarının genişlediği bir sistemdir. Yürütmenin yasama içinden çıktığı ve sert kuvvetler ayrılığının olmadığı parlamenter sisteme göre başkanlık sistemi yürütme organına daha geniş yetkiler tanımaktadır. Parlamenter sistemlerde devlet başkanı ve hükümet arasında paylaştırılmış olan yürütme yetkileri, başkanlık sisteminde Başkanda toplanmaktadır. ABD'de görülen başkanlık sistemi uygulamasında yer alan çeşitli denge ve denetim mekanizmaları Başkan'a verilen gücün sınırlandırılmasını sağlamaktadır. Böylelikle sistemin antidemokratik bir hal alması engellenmektedir. Fakat başkanlık sistemi, yürütmeye verilen geniş yetkiler nedeniyle uygulandığı diğer pek çok ülkede otoriter rejimlerin oluşmasına sebep olmuştur. Bu ülkelerde ABD'deki denge ve denetim mekanizmaları bulunmadığından sistem kolaylıkla otoriterleşmiştir. Türkiye'deki tartışmalarda da sistem değişikliğine karşı öne çıkan itirazlardan ilki "otoriterleşme" olarak belirmektedir. En belirgin bir diğer itiraz ise "federalizm" olarak ortaya çıkmaktadır. Çalışmamızda bu itirazların nedenleri ve geçerliliği araştırılmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda başkanlık sisteminin Türkiye'de uygulanabilirliği konusunda Türk siyasal sisteminin çeşitli aktörleri temelinde bir inceleme yapılarak, kamuoyunun başkanlık sistemine destek verip vermediği konusunda bir sonuca ulaşılmaya çalışılmıştır.