Basınç yaralarının önlenmesinde pozisyon değiştirme sıklığının doku oksijenlenmesi üzerine etkisi

Bu araştırma, pozisyon değiştirme sıklığının doku oksijen saturasyonu üzerindeki etkisini incelemek amacıyla planlanmıştır. Yarı deneysel olarak planlanan bu araştırmanın evrenini; Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon ile Beyin ve Sinir Cerrahi yoğun bakım birimlerinde 25.10.2014 –25.03.2015 tarihleri arasında yatan hastalar oluşturmuştur. Herhangi bir örnekleme yöntemine gidilmeyip araştırma kriterlerine uyan ve onam veren tüm hastalar çalışmanın örneklemini oluşturmuştur. Çalışmaya 18 yaş üzerinde, Beden Kitle İndeksi 30'un altında, hareketsiz, kan oksijen saturasyonu %90 ve üzerinde, kan basıncı 90/60 mmHg'nın üzerinde, deri tolerans testi sonucunda sakral bölgede herhangi bir kapiller hasar oluşmayan, sakral bölgede ödemi olmayan, pozisyon verilmesinde sakınca olmayan ve steroid, vazopresör ve sitotoksik ilaç almayan toplam 46 hasta alınmıştır. Hastaların sakral bölge doku oksijen saturasyonu InSpectra Doku Oksijen Monitörü ile değerlendirilmiştir. Ölçümler sakral bölge 30 dakika dinlendirildikten sonra başlangıç ölçümü ile başlayıp hastaya 30° supine pozisyonu verilmiştir. Sonrasında birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü saatlerde sakral bölgeden doku oksijen saturasyonları ölçülmüştür. Çalışmanın yapılabilmesi için Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu'ndan, Anesteziyoloji ve Reanimasyon, Beyin ve Sinir Cerrahisi Yoğun Bakım Kliniklerinden ve araştırmaya katılmayı kabul eden hastalardan yazılı onam alınmıştır. Hastaların yaş ortalaması 55.10±21.66 yıl (minimum=18, maksimum=88) olup, 22'si kadın, 24'ü ise erkektir. Hastaların %45.7'si havalı yatak, %54.3'ü viskoelastik yatak üzerinde yatmaktaydı. Hastaların doku oksijen saturasyonu ortalaması başlangıçta %73.4 iken, başlangıçtan bir saat sonra %74.9, ikinci saatte %72.3, üçüncü saatte %71.8 ve dördüncü saatte de %71.8 olarak saptanmıştır. Yapılan analizde de doku oksijen saturasyonu ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamıştır (p>0.05). Bu çalışma sonucunda, havalı ya da viskooelastik yatak üzerinde yatan hastalara dört saatte bir pozisyon değişimi önerilebilir ancak daha güçlü ve daha genellenebilir sonuçlara ulaşmak için daha büyük örneklemde çalışılması önerilmektedir.