Batı trakya'da iki dillilik ve Türkçenin öğretimi: İskeçe örneği

Balkan Yarımadası Türkiye Cumhuriyeti açısından oldukça anlamlı ve önemli bir bölgedir. Osmanlı Devleti döneminde uzun yıllar Türk yurdu olan Balkanlarda özellikle 19. yüzyılda yoğun toprak kayıpları yaşanmış ve zamanla bu coğrafya kaybedilmiştir. Ancak bu topraklarda azımsanmayacak ölçüde Türk nüfusu kalmıştır. Batı Trakya da Balkan Savaşları sonrasında Yunanistan yönetimine verilerek kaybettiğimiz, bugün hâlâ önemli ölçüde Türk varlığının olduğu bir bölgedir. Bu çalışmanın amacı; Batı Trakya'nın İskeçe şehrindeki Türkçe öğretimini, iki dilliliği, Türk kimliğinin mevcut durumunu incelemektir. Nitel bir çalışma olan bu araştırmada fenomenoloji deseni kullanılmıştır. Veriler ise görüşme tekniğiyle toplanmıştır. Bu bağlamda İskeçeli olup halihazırda Türkiye'de üniversite okuyan 10 öğrenci, daha önce Türkiye'de üniversite eğitimi almış kırk yaş altı 13 ve kırk yaş üstü 9 kişiyle görüşmeler yapılmıştır. Elde edilen veriler kategorileştirilerek bulgular ve yorum kısmında analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda: Lozan Antlaşması'na dayalı olarak İskeçe'deki Türk azınlık okullarında okul öncesi dönemi hariç çift dilli (Türkçe ve Yunanca) eğitim yapıldığı ve bu okullarda yıllardır çözüm bekleyen güncel ders kitabı, okul binası şartları, nitelikli öğretmen sorunu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Batı Trakya Türk Azınlığı mensubu İskeçeli bireylerin büyük bölümünün Türkçeyi ilk olarak aile ortamında öğrendiği, bazılarının ise ana dilinin Pomakça olduğu ve bu kesimin Türkçeyi çoğunlukla okul döneminde öğrendiği görülmüştür. Bu durum ise Bölgede Türkçe öğretimini zorlaştıran bir faktördür. Batı Trakya Türk azınlığının önemli bir kısmı devletin Türk kimliğine yönelik engelleme ve baskıcı tutumunun olduğu görüşündedir. Buna rağmen azınlık halkı kendini hâlâ Türk olarak konumlandırmakta, kültürünü de Türk kültürü olarak tanımlamaktadır, Türkiye'yi ise ana vatan olarak nitelendirmektedir. Bu sebeple de üniversite çağındaki birçok genç lisans, yüksek lisans gibi eğitimleri Türkiye'de almaktadır. Katılımcıların geneli üniversite eğitimi sonrasında Batı Trakya'ya dönüp o bölmeye hizmet etmek istemektedir. Türkiye'deki kişilerin ise Batı Trakya Türk azınlığından bîhaber olması bu kesimi üzen bir durumdur. Bu durumun aşılması için Türkiye'nin bölgeyi tanıtmaya yönelik çeşitli faaliyetler yapması beklenilen bir durumdur. Ayrıca Batı Trakya Türk azınlığı eğitimi sorunları doğrudan diplomasiye dayadığı için bu konuda iki ülkenin çözüme odaklı adımlar atması beklenmektedir. Anahtar Kelimler: Batı Trakya Türk Azınlığı, İskeçe, İki Dillik, Türkçe Öğretimi