Batman/Beşiri Cemialo Sırtı'nda arkeobotanik çalışmalar

Bu çalışmada Batman ili Beşiri ilçesi Çemialo Sırtı 2013-2015 yılları kazılarından milattan önce (MÖ) 1. bin ile 2. binlere tarihlendirilen tabakalardan elde edilen arkeobotanik veriler değerlendirilmiştir. Büyük kısmı karbonlaşmış olan bitki kalıntıları yüzdürme tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Arkeobotanik malzemede belirgin iki familya vardır: Fabaceae ve Poaceae'dir. MÖ 1. bine tarihlendirilen örneklerde dikkati çeken iki örnek mezarlara aittir. İki ayrı küp mezarda büyük çoğunluğu Fabaceae familyasına ait çok sayıda karbonlaşmış tohum elde edilmiştir. MÖ 2. binyıl örneklerinden elde edilen arkeobotanik kalıntılar büyük oranda mekan içi olarak tanımlanmış alanlardandır. Mekanlarda çanak çömleklerin çok sayıda bulunduğu alanlardan alınan toprak örneklerinden farklı bitkilere ait karbonlaşmış tohum elde edilmiştir. Bu mekanların yoğun tohum içermesi sebebiyle gıda depolama alanları oldukları düşünülmektedir. Arkeobotanik malzeme dönem açısından değerlendirildiğinde MÖ 1. binyıl ve MÖ 2. bin bulguları arasında büyük bir değişiklik görülmemekle birlikte MÖ 2. binyıl örneklerinde Hordeum vulgare L. tohumunun sayısı MÖ 1. binyıl örneklerindekilere oranla daha yüksektir. Her iki dönemde de en fazla Lens culinaris Medik. tohumu ele geçmiştir. Fabaceae familyasına ait diğer tohumlar: Lathyrus sativus L., Pisum sativum L., Cicer arietinum L. ve Vicia ervilia (L.) Willd.'dır. Poaceae familyasından ise Triticum aestivum L. ve Triticum dicoccon (Schrank) Schübl. tohumları teşhis edilmiştir. Tarlalarda yabani olarak yetiştiği bilinen Rubiaceae familyasına ait Galium L. cinsi hemen bütün örneklerde bulunmuştur. Ayrıca yine yabani olarak yetişen Malva L., Lolium L., ve Trifolium L. cinslerine ait tohumlarının da saptanmış olması dönem florası hakkında fikir vermektedir. Sayıları fazla olmasa da meyve tohumlarına da rastlanmıştır. Bu tohumlar Vitis vinifera L. ve Celtis australis L. türlerine aittir. Anahtar sözcükler: Arkeobotanik, Batman, Çemialo Sırtı.