Bazı antimikrobiyal ajanların termodinamik protonasyon sabitlerinin HPLC yöntemiyle belirlenmesi

Antimikrobiyal ajanlar bünyesinde antiseptikleri, antibiyotikleri, antiviralleri, antifungalleri ve antiparaziterleri de içeren geniş kullanım alanına sahip terapötik maddelerdir. Bu maddeler enfeksiyonları önlemek veya tedavi etmek için kullanılırlar. Özellikle azot atomu içeren heterosiklik yapıdaki antimikrobiyaller geniş farmakolojik aktivite yelpazesi sergileme yeteneklerinden dolayı birçok doğal üründe ve sentetik ilaçta yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu ilaçlar içerisinde yaygın kullanım alanına sahip olan klotrimazol, sertakonazol, oksikonazol ve klimbazol zayıf asit/baz özelliğine sahip olduğundan, sulu ortamda bu moleküllerinin asit-baz dengesinin incelenmesi, moleküllerin aktivitelerini anlamak gereklidir. Belirli bir pH'da bir bileşiğin iyonlaşmasını gösteren denge temel alınarak protonasyon sabiti (pKa) belirlenebilmektedir. Bu tez çalışmasında klotrimazol, sertakonazol, oksikonazol ve klimbazolün protonasyon sabiti metanol-su ortamında, mobil faz pH'sı 3-8 aralığında RP-HPLC yöntemiyle tayin edilmiştir. Klotrimazol ve klimbazol için %50, %55 ve %60 (v/v) metanol içeren su-metanol ortamında, sertakonazol ve oksikonazol için %55, %57,5 ve %60 (v/v) metanol içeren metanol-su ortamında, 37°C'de çalışılmıştır. Kromatografik analizler için Agilent Zorbax SB-CN kolon (4,6x150mm, 3,5 µm) seçilmiştir. Mobil fazın akış hızı 1ml/dk olarak sabitlenmiştir. Bileşiklerin dalga boyu 202 nm olarak belirlenmiştir. Klimbazol, klotrimazol, oksikonazol ve sertakonazolün su ortamındaki pKa değeri mol kesri-pKa ilişkisi kullanılarak sırasıyla 6,430; 5,864; 7,114 ve 6,901 olarak hesaplanmıştır. Aynı şekilde 1/Ɛ-pKa ilişkisi kullanılarak bileşiklerin su ortamındaki pKa değerleri 6,295; 5,813; 6,813 ve 6,806 olarak belirlenmiştir. Bu tez kapsamında suda çözünürlüğü az olan bu bileşiklerin belirlenen pKa değerleri, farklı pH değerlerinde iyonlaşma ve ADME özellikleri için gerekli verilerdir.