Bazı astragalus L. taksonlarının taksonomik özelliklerinin belirlenmesi

Fabaceae familyasının Papilionoideae alt familyasına ait olan Astragalus L. cinsi, oldukça geniş bir yayılış alanına sahip önemli bir bitki grubudur. Ülkemiz, özellikle de Doğu Anadolu Bölgesi, Astragalus cinsinin önemli yayılış merkezlerinden biri olup, bu cinsin taksonomik, açıdan araştırılması büyük önem taşımaktadır. Bu tez çalışması kapsamında, ülkemizde doğal olarak yayılış gösteren 16 Astragalus taksonunun anatomik, morfolojik ve palinolojik özellikleri ayrıntılı olarak incelenmiştir. Yapılan anatomik incelemelerde, taksonlar arasında belirgin farklılıklara rastlanmamış olup, bazı türlerin anatomik özellikleri ilk kez bu çalışmayla literatüre kazandırılmıştır. Morfolojik incelemelerde ise Türkiye Florasında yer alan tanımlayıcı karakterlere ek olarak; kayıkçık, kanatçık, stamen, pistil uzunlukları, ovaryum boyu, stamenin durumu gibi yeni karakterler özellikleri tarafımızca belirlenmiştir. Böylece bazı taksonlara ait önemli karakterler ilk defa belirlenmiştir. Palinolojik çalışmalar kapsamında, taksonların polenleri hem ışık mikroskobu hem de taramalı elektron mikroskobu (SEM) ile incelenmiş; polen şekli, apertür tipi ve ornamentasyon gibi özellikler açısından değerlendirilmiştir. Taksonların polen şekli genel olarak benzerlik gösterse de 10 taksonun poleni subprolat, 5'inin prolat ve 1'inin prolatsferoidal formda olduğu belirlenmiştir. Tüm taksonların apertür tipi trizonokolporat ornamentasyon retikulat ve mikroretikülat yapıda olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma ile Astragalus cinsine ait bazı taksonların anatomik, morfolojik ve palinolojik özellikleri ilk kez sistematik biçimde ortaya konmuş olup, elde edilen bulguların ilerde yapılacak bilimsel çalışmalara temel veri oluşturacağı düşünülmektedir.