Bazı benzimidazol türevi bileşiklerin asitlik sabiti değerlerinin susuz ortamda belirlenmesi

ÖZETOn adet yeni benzimidazol türevi bileşiği sentezlenerek bunlar potansiyometrik olarak incelendi. Bu bileşiklerin biyolojik aktif oldukları daha önce tespit edilerek pek çok pratik uygulamada önem kazandıkları bilinmektedir. Sentezlenen bileşiklerin sudaki çözünürlükleri çok az olduğundan susuz ortam tercih edildi. Çözücülerin seçiminde; çözücünün farklı çözücü gruplarından olması, susuz ortam çözücüsü olarak yaygın kullanılması, dielektrik sabitleri ve otoprotoliz sabitlerinin farklı olması önemli etken oldu. Susuz ortamda çözücü olarak amfiprotik nötral çözücülerden 2-propanol ve tert-butil alkol, dipolar aprotik çözücülerden asetonitril ve N,N-dimetilformamid tercih edildi. Titrant olarak susuz ortam titrasyonlarında geniş kullanım alanı olan tetrabutilamonyum hidroksitin (TBAH) 2-propanoldeki çözeltisi kullanıldı. Asitlik tayininde titrimetrik analiz yöntemlerinde dönüm noktasının belirlenmesi için kullanılan potansiyometrik metot uygulandı. Titrasyon sonucunda elde edilen sonuçlar tablolar ve grafikler halinde verildi. Grafikler incelendiğinde tipik sigmoidal titrasyon eğrileri elde edildi. Yarı nötralizasyon metoduyla elde edilen veriler ve grafikler kullanılarak bileşiklerin çözücülerdeki asitlik sabitleri hesaplandı. Elde edilen bilgilere göre bileşiklerin asitlik kuvvetlerinin çözücülerde farklandırıldığı belirlendi. On adet yeni benzimidazol türevi bileşiğin değişik çözücülerdeki asitlik kuvvetleri, çözücünün dielektrik sabiti, otoprotoliz sabiti ve seviyeleme-farklandırma etkileri incelendi. Bileşiklerin pKa değerleri 2-propanolde 11.91 - 15.75, N,N-dimetilformamidte 12.22 - 16.54, tert-butanolde 12.42 - 16.58 ve asetonitrilde 12.37 - 16.76 arasında olduğu saptandı.Anahtar Kelimeler: Susuz Ortam, pKa Değeri, Yarı Nötralizasyon Metodu, Potansiyometrik Titrasyon