Bazı buğday (Triticum aestivum L.) çeşitlerinde meristematik doku parçaları kullanarak etkin bitki regenerasyon sisteminin kurulması

ÖZYÜKSEK LİSANS TEZİBAZI BUĞDAY (Triticum aestivum L.) ÇEŞİTLERİNDEMERİSTEMATİK DOKU PARÇALARI KULLANARAK ETKİNBİTKİ REGENERASYON SİSTEMİNİN KURULMASISacide SEYRANİÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİFEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜBİTKİ KORUMA ANABİLİM DALIDanışman : Prof. Dr. N.Kemal KOÇYıl : 2006, Sayfa: 50Üye : Prof. Dr. N.Kemal KOÇ: Prof. Dr. Ali ERKILIÇ: Yrd. Doç. Dr. Sema DÜZENLİÜç değişik buğday genotipine ait (Triticum aestivum L.) olgun buğdayembriyolarının in vitro koşullarda çimlendirilmesi ile elde edilen bitkilerden alınanmeristematik doku parçaları (mezokotil) direk regenerasyonla bitkiler elde etmek içinfarklı hormon kombinasyon ve konsantrasyonları içeren MS ortamı üzerinde kültürealınmış ve en uygun ortamın 2,4-D, NAA ve Dicamba'nın 2.0 mg/l konsantrasyonuBAP'ın ise 1.0 mg/l'deki konsantrasyonunu içeren MS ortamı olduğu belirlenmiştir.Olgun embriyodan embriyogenik kalluslar elde edip embriyogenesisi teşvik ederekbitkiler elde etmek için ise iki farklı ortam denenmiştir. Bunlardan birincisindesadece 2,4-D'nin değişik konsantrasyonlarını içeren MS ortamı, ikincisinde ise 2,4-D+ Dicamba içeren MS ortamı kullanılmıştır. Her ikisinde de kallus oluşumu için enuygun ortamın 2.0 mg/l 2,4-D içeren MS ortamı olduğu saptanmıştır. Kalluslardanbitki regenerasyonunun sağlanmasında ise Glycine (1.0, 2.0, 3.0, 4.0 mg/l), BAP (1.0mg/l), Kinetin (1.0 mg/l) ve IAA (0.1, 1.0 mg/l) içeren ortamlar denenmiş vebunlardan en uygun regenerasyon ortamının 0.1 mg/l IAA ve 1.0 mg/l BAP içerenMS ortamının olduğu belirlenmiştir. Regenerasyonda kullanılan Glycine'nin 1.0, 2.0,3.0 mg/l konsantrasyonlarından en iyi sonuç 1.0 mg/l Glycine konsantrasyonundagerçekleşmiştir. Regenere olan bitkiler hormonsuz MS ortamı üzerinde kök oluşumuaçısından en iyi sonucu vermiştir. Bu bitkiler daha sonra sera koşullarında toprağaaktarılmış ve alınan sonuçlarla etkin bitki regenerasyon sisteminin kurulması içinuygun bir protokol oluşturulmuştur.Anahtar Kelimeler : Triticum aestivum, Mezokotil, Olgun Embriyo, Kallus, BitkiRegenerasyonu.I