Bazı ceviz çeşitlerinde meyve gelişimi dönemi boyunca pomolojik ve biyokimyasal değişimlerin belirlenmesi üzerine araştırmalar

Cevizlerde vejetasyon periyodu boyunca meyve büyümesi ve meyve gelişiminin saptanması amacıyla Maraş 12, Bilecik, Chandler, Pedro ve Franquette ceviz çeşitleri üzerinde yürütülen bu araştırmada; meyve eni, meyve boyu, kalli (yeşil kabuklu) meyve ağırlığı, iç ağırlığı değişimleri, fenolojik ve pomolojik özellikler 4 ay boyunca periyodik olarak saptanmıştır. İç cevizlerde ise protein, yağ ve kül içeriği değişimleri tespit edilmiştir. Isparta (Eğirdir) ekolojik koşullarında yapraklanma zamanı bakımından Maraş 12 çeşidi erken Bilecik çeşidi orta erken, Pedro ve Chandler çeşitleri orta, Franquette çeşidi ise geç dönem olarak belirlenmiştir. Çiçek biyolojisi açısından Bilecik' te protogeny, diğer çeşitlerde ise protandry çiçeklenme durumu tespit edilmiştir. Yaprak döküm zamanlarına göre Maraş 12 ve Franquette çeşitleri erken, Pedro çeşidi orta, Bilecik ve Chandler çeşitleri ise geç grupta yer almıştır. Araştırmada kullanılan çeşitlerde Mayıs-Temmuz 2018 döneminde meyve eni, meyve boyu ve kalli (yeşil kabuklu) meyve ağırlığı bakımından hızlı bir büyüme gerçekleşmiştir. İç ceviz ağırlığında ilk dönemde çok hızlı bir gelişme, ikinci dönemde yavaş, son dönemde ise tekrar hızlı bir gelişme artışı gözlemlenmiştir. Tüm çeşitlerde meyve eni, boyu ve kalli meyve ağırlığı bakımından meyve gelişimi basit sigmoid, iç ceviz ağırlığı ise çift sigmoid gelişme göstermiştir. İç ceviz protein ve kül içeriği değişiminin tüm çeşitlerde dönemsel olarak düzensizlikler gösterdiği, yağ içeriğinin ise haziran–ağustos dönemleri arasında hızlı bir şekilde artış gösterdiği belirlenmiştir. Ceviz çeşitlerinde kabuklu meyve ağırlığı 8.93 g (Maraş 12) – 13.19 g (Franquette), iç ağırlığı 4.34 g (Pedro) – 6.89 g (Bilecik), randıman %38 (Pedro) – %57 (Bilecik), kabuk kalınlığı 1.47 mm (Maraş 12) – 1.99 mm (Franquette) arasında belirlenmiştir. Ceviz çeşitlerinde mineral madde içerikleri ortalama: %0.33- %0.46 P, %0.32- %0.44 K, %0.07 - %0.10 Ca, %0.14 - 0.20 Mg, 22.40 mg/kg - 30.46 mg/kg Fe, 7.31 mg/kg - 13.04 mg/kg Cu, 20.69 mg/kg - 30.94 mg/kg Mn, 24.59 mg/kg- 39.36 mg/kg Zn ve 5.44 mg/kg - 9.93 mg/kg B olarak tespit edilmiştir.