Bazı erik anaçlarının ın vitro koşullarda çoğaltılabilme olanaklarının araştırılması

Bu çalışmanın amacı; seleksiyon ıslahıyla elde edilmiş anaç adayı bazı yabani erik genotiplerinin in vitro koşullarda sürgün ucu kültürü ile üretilebilme olanaklarının araştırılmasıdır. Çalışmada materyal olarak, Kahramanmaraş'tan selekte edilen ve çelikle çoğaltma denemelerinde olumlu sonuçlar veren Prunus spinosa, Prunus domestica, Prunus divaricata ile Prunus cerasifera'ya ait birer adet olmak üzere toplam 4 adet seçilmiş klon anaç adayı genotip ile kontrol olarak standart anaçlardan Myrobolan 29C ve GF 677 kullanılmıştır. Steril bitki elde etmek için seçilmiş genotiplerin taze sürgünlerinin ekimi Murashige and Skoog (MS) besi ortamına yapılmıştır. Rejenerasyon için; dört farklı hormonun değişik konsantrasyonları ile oluşturulan 5 farklı ortam kullanılmıştır. Söz konusu ortamlar, büyüme düzenleyicilerden Thidiazuron (TDZ) (0, 1, 1.5 mg/l), 6-Benzilaminopürin (BAP) (0, 1, 1.5 mg/l), Giberellik asit (GA3) (0.2 mg/l) ve Indol-3-Butirik Asid (IBA) (0.2 mg/l)'in farklı doz ve kombinasyonlarından oluşturulmuştur. Araştırmada iki alt kültürde de bitki gelişme düzeyi, eksplant başına düşen sürgün sayısı, enfeksiyon oranı gibi parametreler incelenmiştir. Daha sonra, rejenere olmuş eksplantlardan alınan in vitro bitkiler TDZ (0.1 mg/l), BAP (0.1 mg/l) ve IBA (1 mg/l)'nın farklı kombinasyonlarıyla oluşturulmuş iki farklı köklendirme ortamına alınarak köklenme oranları belirlenmiştir. Genel olarak; 3 numaralı ortam ile KLDİ-47 No'lu genotipin sürgün sayısı ve bitki gelişim oranı bakımından daha iyi sonuçlar verdikleri görülmüştür. Genotiplerin ortam seçiciliği tespit edilmiştir. Çalışmada, köklenme oranlarının oldukça düşük olduğu dikkati çekmiştir. Anahtar Kelimeler: Erik, anaç, TDZ, BAP, sürgün ucu