Bazı fungisitlerin cryphonectria parasitica (murrill) barr. (kestane kanseri) üzerine etkinliğinin belirlenmesi

Cryphonectria parasitica'nın neden olduğu Kestane Kanseri, dünya çapında kestane alanlarında çok sayıda ağacın ölümüne yol açan önemli bir hastalıktır. Hastalık, ağaçların gövde, dal ve sürgünlerde kabuk dokusuna zarar vererek su ve besin alınımını engeller ve bu da ağaçların kısmi olarak ya da tamamının kurumasına neden olur. Günümüzde kestane kanseri ile mücadele yöntemlerinin sınırlı olması nedeniyle hastalık istenilen seviyede kontrol edilememektedir. Geçmişte kestane kanserine karşı fungisitlerin etkileri araştırılmış ve bazı fungisitlerin in vitro'da etkili olduğu bulunmuştur. Ancak fungisitlerin sistemik olsalar bile kabuk dokusunda taşınma güçlükleri sebebiyle ağaç üzerindeki etkisinin düşük kalması kimyasal mücadelenin pratiğe aktarılamamasına neden olmuştur. Bu sebeple üreticiler için çok daha ulaşılabilir ve uygulanabilir bir seçenek olan kimyasal mücadele hastalığın mücadelesine yönelik teknik talimatlarda yer almamaktadır. Bu çalışma, bazı yeni nesil sistemik fungisitlerin kestane kanseri etmenine karşı etkinliğini test ederek bu boşluğu doldurmayı amaçlamaktadır. Çalışmada bazı yeni nesil sistemik fungisitlerin Cryphonectria parasitica'nın miselyal gelişimi üzerine etkileri in vitro, elma ve kestane dalı denemeleri olmak üzere üç farklı şekilde test edilmiştir. Çalışmada, flutriafol, myclobutanil, cyprodinil, prochloraz ve tebuconazole aktif maddeli fungisitlerin Cryphonectria parasitica'nın miselyal gelişimi üzerindeki etkinliği incelenmiştir. Patates Dekstroz Agar (PDA) besi ortamında yürütülen in vitro denemelerde, fungisitlerin 0,1 ile 300 ppm arasındaki sekiz farklı dozu test edilmiştir. Yedi günlük inkübasyon sonunda, tüm fungisitlerin miselyal gelişimi önemli ölçüde engellediği, ancak etkinlik sıralamasının farklı olduğu saptanmıştır. En yüksek etkiyi gösteren tebuconazole, 0,1 ppm'in üzerindeki dozlarda gelişimi %100 oranında durdururken; aynı etki için prochloraz'da 0,3 ppm, myclobutanil'de 1 ppm, flutriafol'de 10 ppm ve cyprodinil'de ise 30 ppm'in üzeri dozlar gerekmiştir. Laboratuvarda gözlemlenen bu yüksek potansiyelin bitki dokusundaki karşılığını test etmek amacıyla, C. parasitica izolatı ile inoküle edilmiş 'Golden Delicious' elma meyveleri ve sağlıklı kestane dallarında etkinlik denemeleri yapılmıştır. Fungisitler, dokularda açılan oyuklara uygulandıktan sonra fungus ile enfekte edilmiştir. Elma testlerinde yalnızca flutriafol uygulaması istatistiksel olarak anlamlı bir lezyon küçülmesi sağlarken, daha kritik olan kestane dalı denemelerinde hiçbir fungisit kanser lezyonlarının gelişimini anlamlı düzeyde azaltmamıştır. Bu durum, laboratuvarda oldukça etkili olan bu kimyasalların, bitki dokusuna uygulandığında aynı başarıyı gösteremediğini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, kimyasal mücadelenin önündeki temel engelin, aktif maddelerin bitki içinde hedeflenen dokulara etkin bir şekilde taşınamaması olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle; gelecekteki çalışmalarda, etkili bulunan fungisitlerin pratikte kullanımına olanak sağlayacak enjeksiyon gibi bitki dokularına fungisit taşınımını uygulama yöntemlerinin geliştirilmesine odaklanılması kritik önem taşımaktadır.